Câu chuyện về Ông Trần Đình Khánh đại biểu Quốc hội khóa I năm 1946

Ông Trần Đình Khánh sinh ngày 5/2/1903 tại xã Việt Hồng, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Ông là người dân tộc Tày và được biết đến là một trong những đại biểu Quốc hội đầu tiên của tỉnh Yên Bái sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ngày ấy, vùng Vần – Việt Hồng còn là nơi núi rừng heo hút. Dưới thời Pháp thuộc, ông Trần Đình Khánh làm Chánh tổng Lương Ca. Tuy làm việc trong bộ máy chính quyền cũ nhưng ông luôn thương dân, yêu nước và bí mật giúp đỡ cách mạng.

Năm 1945, khi phong trào Việt Minh phát triển mạnh ở Yên Bái, ngôi nhà sàn của gia đình ông đã trở thành nơi liên lạc, che chở cho cán bộ cách mạng. Đặc biệt, trong sự kiện tháng 6/1945 ở chiến khu Vần, quân bảo an của tri phủ Trấn Yên kéo đến đàn áp lực lượng cách mạng và đóng quân ngay tại nhà ông. Với sự giúp đỡ kín đáo của ông Trần Đình Khánh, đội du kích Âu Cơ đã bao vây quân địch. Sau cuộc đấu tranh ấy, nhiều lính bảo an đã quay về với nhân dân và phong trào cách mạng càng lớn mạnh hơn.

Không chỉ giúp sức bằng uy tín của mình, ông còn vận động nhân dân góp thóc gạo, trâu bò, tiền bạc để nuôi quân, nuôi cán bộ. Gia đình ông được xem là một cơ sở cách mạng quan trọng của chiến khu Vần.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ông tham gia chính quyền cách mạng tại địa phương. Ngày 6/1/1946, trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ông được nhân dân tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I. Đây là niềm tự hào lớn không chỉ của gia đình ông mà còn của đồng bào các dân tộc Yên Bái.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách quan trọng ở tỉnh Yên Bái, lãnh đạo nhân dân xây dựng chính quyền, chống giặc đói, giặc dốt và bảo vệ quê hương. Dù ở cương vị nào, ông cũng luôn sống giản dị, gần gũi với nhân dân.

Ghi nhận công lao của ông, Đảng và Nhà nước đã trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Ngôi nhà sàn của gia đình ông ở xã Việt Hồng ngày nay đã trở thành di tích lịch sử quốc gia – một “địa chỉ đỏ” để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp ở Yên Bái được người dân gọi là “thời hoa lửa” — thời của bom đạn, gian khổ nhưng cũng rực cháy lòng yêu nước. Và trong thời khắc ấy, ông Trần Đình Khánh đã trở thành một người con tiêu biểu của quê hương Việt Hồng.

Mùa hè năm 1945, núi rừng Trấn Yên chìm trong không khí căng thẳng. Tin tức về Việt Minh lan nhanh khắp các bản làng. Người dân nghèo đói vì sưu thuế, còn quân lính Pháp và tay sai thì lùng sục khắp nơi.

Khi ấy, ông Trần Đình Khánh là người có uy tín lớn trong vùng. Nhà sàn của ông ở Việt Hồng nằm bên sườn đồi, nhìn xuống cánh đồng và con đường độc đạo dẫn vào chiến khu Vần. Ban ngày, nơi ấy bình lặng như bao mái nhà vùng cao khác. Nhưng đêm xuống, ánh lửa bập bùng trong bếp lại trở thành tín hiệu cho cán bộ cách mạng tìm về.

Có lần, một cán bộ Việt Minh bị truy đuổi phải chạy xuyên rừng trong đêm mưa. Người ướt sũng, chân đầy máu vì đá sắc. Ông Khánh lặng lẽ mở cửa sau, đưa người cán bộ vào nhà, bảo vợ nấu cháo rồi tự mình đứng gác ngoài hiên suốt đêm.

Ông nói nhỏ:

— “Còn nước là còn cách mạng. Nhà tôi còn, các anh cứ ở.”

Những ngày sau đó, quân bảo an kéo đến lùng sục. Chúng đóng quân ngay gần nhà ông. Ai cũng lo sợ. Nhưng ông Khánh vẫn bình tĩnh tiếp tế gạo, muối và bí mật chuyển tin cho đội du kích Âu Cơ đang hoạt động trong rừng.

Một đêm tháng sáu, tiếng mõ báo động vang lên giữa núi rừng. Du kích bất ngờ bao vây toán lính bảo an. Trong ánh lửa đỏ rực, tiếng hô “Việt Nam độc lập muôn năm!” vang dội cả thung lũng. Nhiều lính bảo an bỏ súng, quay về với nhân dân.

Sau trận ấy, người dân trong vùng càng tin cách mạng sẽ thắng.

Ông Khánh không cầm súng xông pha ngoài mặt trận, nhưng ông hiểu rằng muốn cứu nước thì phải có dân, có lương thực, có nơi che chở cán bộ. Ông vận động bà con góp thóc, nuôi quân, giấu tài liệu, bảo vệ cơ sở cách mạng.

Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tung bay trên vùng đất Trấn Yên. Người dân các dân tộc nô nức đi bỏ phiếu trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên ngày 6/1/1946. Với sự tín nhiệm của nhân dân, ông Trần Đình Khánh được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đối với bà con Việt Hồng, đó không chỉ là niềm tự hào của riêng một con người, mà còn là dấu ấn của cả một vùng quê đã góp phần làm nên mùa thu cách mạng.

Ngày nay, ngôi nhà sàn năm xưa vẫn còn đó giữa núi rừng Yên Bái như một chứng nhân của “thời hoa lửa” — thời mà những con người bình dị đã âm thầm giữ lửa cho cách mạng bằng lòng yêu nước và niềm tin vào độc lập tự do.