Câu chuyện về quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”

Chiến thắng Điện Biên Phủ là một trong những trang sử hào hùng nhất của dân tộc Việt Nam. Để có được thắng lợi ấy, biết bao người lính đã trải qua những ngày tháng chiến đấu và lao động đầy gian khổ. Trần Can là một trong những người như vậy. Cuộc đời ông gắn liền với những thời khắc quan trọng của chiến dịch, từ khi kéo pháo vào trận địa cho đến khi trực tiếp tham gia trận đánh Him Lam và hy sinh trong ngày cuối cùng.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ thuộc Đại đoàn 312. Trong quá trình quân ngũ, ông không ngừng rèn luyện và trưởng thành.

Năm 1952, ông tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Tại Bản Hoa, Trần Can làm nhiệm vụ xung kích. Ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch, tạo điều kiện cho đồng đội tiến lên.

Khi tiểu đội bị thương vong, ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác và trực tiếp dẫn đầu tổ chiến đấu. Kết quả, tổ đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Qua những trận đánh đó, Trần Can trở thành tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209. Những kinh nghiệm chiến đấu giúp ông có thêm bản lĩnh trước khi bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Cuối năm 1953, Trần Can cùng đơn vị nhận nhiệm vụ mở đường và kéo pháo. Công việc này không chỉ cần sức lực mà còn đòi hỏi sự kiên trì và tinh thần đoàn kết. Những khẩu pháo nặng phải vượt qua địa hình rừng núi, trong khi máy bay địch liên tục tìm cách ngăn chặn.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Nhưng sau khi thay đổi phương án tác chiến, quân ta phải kéo pháo trở ra.

Trong quá trình rút pháo, năm khẩu pháo của Tiểu đoàn 130 gặp nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm. Cỏ cháy dữ dội, còn pháo địch bắn chặn đường rút.

Trước tình thế ấy, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cùng tham gia. Nhờ tinh thần quyết tâm, các khẩu pháo được đưa ra an toàn. Tuy nhiên, Trung đoàn 209 phải chịu tổn thất 25 người hy sinh và 95 người bị thương.

Những mất mát ấy càng cho thấy sự gian khổ của quá trình chuẩn bị cho Điện Biên Phủ. Đại đội 366 được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba vì thành tích kéo pháo.

Ngày 13-3-1954, trận Him Lam bắt đầu. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Sau khi pháo binh ta khai hỏa, bộ binh tiến lên mở cửa.

Đại đội 366 xung phong đánh chiếm tiền duyên. Hai mũi tiến công tiến lên mỏm 3. Đến khoảng 18 giờ 30 phút, quân ta đã chiếm được một phần cứ điểm nhưng lô cốt số 6 vẫn chống trả quyết liệt.

Trần Can tiếp tục chỉ huy và chiến đấu cùng đồng đội. Quân ta từng bước tiến lên, cuối cùng đánh chiếm được Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy, đánh dấu chiến thắng đầu tiên của chiến dịch.

Sau trận Him Lam, Trần Can tiếp tục tham gia các trận đánh khác. Ông chiến đấu cho đến những ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngày 7-5-1954, ông hy sinh khi thắng lợi cuối cùng đã ở rất gần. Người chiến sĩ ấy không được trực tiếp chứng kiến giây phút khải hoàn, nhưng tên tuổi ông đã trở thành một phần của chiến thắng.

Trần Can là minh chứng cho tinh thần chiến đấu kiên cường của người lính Việt Nam. Ông không chỉ dũng cảm trong chiến đấu mà còn sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn như kéo pháo, mở đường và trực tiếp xung phong vào trận địa.

Nhìn lại cuộc đời Trần Can, có thể thấy ông đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước. Từ một người lính trẻ, ông trưởng thành thành người chỉ huy được đồng đội tin tưởng và cuối cùng hy sinh vì nhiệm vụ.

Câu chuyện ấy giúp chúng ta hiểu rằng Chiến thắng Điện Biên Phủ không tự nhiên mà có. Đằng sau chiến thắng là mồ hôi, máu và sự hy sinh của cả một thế hệ. Vì vậy, việc ghi nhớ Trần Can cũng chính là ghi nhớ công lao của những người đã góp phần bảo vệ độc lập và đem lại hòa bình cho dân tộc.