Câu chuyện về Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa

TỰ KHAI NGỘ LÝ TƯỞNG TỪ LÒNG DÂN

Ngô Quang Nghĩa (sinh năm 1928, tên thật là Ngô Văn Thập) sinh ra trong một gia đình bần cố nông tại vùng Hiệp Thạnh, Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. Khác với nhiều đồng đội khác, ông không có người dẫn dắt trực tiếp vào con đường cách mạng mà chính những quan sát đời thường đã "khai ngộ" cho ông.

Thời trẻ, khi còn là công nhân cao su tại đồn điền Vên Vên, ông đã chứng kiến những hình ảnh đẹp về người Cộng sản: họ ăn dưa của dân nhưng để lại tiền, họ giết tên Tây ác ôn nhưng không cướp tiền mà để lại phát lương cho công nhân, và họ thà chết dưới làn roi tra tấn chứ không phản bội đồng đội. Những hình ảnh thiêng liêng đó đã nung nấu trong lòng chàng thanh niên Chín Nghĩa ý chí đi theo cách mạng để đòi lại độc lập cho Tổ quốc.

TỪ NGƯỜI THƯ KÝ CÔNG AN ĐẾN NGƯỜI LÍNH ĐA NĂNG

Năm 1947, khi đang cấy lúa ngoài đồng, ông được gọi đi làm thư ký Công an xã Hiệp Thạnh. Từ đây, sự nghiệp của ông gắn liền với ngành Công an qua nhiều giai đoạn khốc liệt:

Xây dựng cơ sở trong lòng địch: Ông từng đơn thương độc mã len lỏi giữa các cuộc truy lùng của địch để xây dựng 3 chi bộ Đảng tại các xã Ninh Điền, Phụm Xoài, Long Vĩnh (Châu Thành), biến nơi đây thành "3 mũi tên cách mạng" của huyện.

Đào tạo thế hệ kế cận: Năm 1961, ông cùng đồng chí Tư Thắng mở lớp huấn luyện Công an đầu tiên tại Trung ương Cục miền Nam, đặt nền móng nghiệp vụ cho lực lượng An ninh miền Nam thuở sơ khai.

Vị Chánh văn phòng mưu trí: Từ năm 1962 đến ngày giải phóng, ông giữ chức Chánh văn phòng Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, trực tiếp giúp sức cho các lãnh đạo Mai Chí Thọ và Cao Đăng Chiếm.

"ÔNG GIẢI OAN" VÀ BẢN LĨNH NGƯỜI CỘNG SẢN CHÂN CHÍNH

Sau năm 1975, với cương vị Giám đốc Công an tỉnh Tây Ninh, Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa đã để lại những bài học vô giá về việc thượng tôn pháp luật và bảo vệ nhân dân:

Thận trọng trước số phận con người: Ông nổi tiếng với quan điểm: "Trước khi bắt một người, nếu lòng còn phân vân thì không nên bắt". Ông từng mạnh dạn ngăn cản một cán bộ có lý lịch không trong sạch vào Tỉnh ủy để bảo vệ Đảng, nhưng lại sẵn sàng để họ tiếp tục cống hiến ở vị trí chuyên môn nếu họ có năng lực.

Dũng cảm nhận lỗi trước dân: Ông là một trong những lãnh đạo Công an đầu tiên tổ chức xin lỗi công khai trước dân khi phát hiện cấp dưới bắt oan người. Hành động này đã trở thành chuẩn mực về đạo đức cách mạng trong thời kỳ đổi mới.

Công minh và quyết liệt: Ông chỉ huy phá hàng loạt vụ án kinh tế, buôn lậu xăng dầu qua biên giới, dù những vụ án đó có "đụng chạm" đến một số lãnh đạo. Với ông, cái xấu phải luôn bị khuất phục trước công lý.

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI TÊN TUỔI CHO ĐỒNG ĐỘI

Giai đoạn cuối sự nghiệp, khi làm Phó trưởng Ban nghiên cứu lịch sử ngành Công an, Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa đã dành tâm sức để giải oan cho nhiều đồng đội bị nghi oan trong chiến tranh.

Đặc biệt, ông chính là người tiên phong đề xuất và trực tiếp làm Trưởng ban chỉ đạo quy tập hài cốt liệt sĩ. Ông đã lội suối băng rừng, tìm lại hơn 600 bộ hài cốt đồng đội nằm rải rác khắp cánh rừng Tây Nam để đưa các anh về với gia đình.

CHẤT THÉP VÀ LÒNG NHÂN

Đúng như lời Đại tướng Mai Chí Thọ đã nói: "Phải gọi Chín Nghĩa là Chính Nghĩa mới đúng". Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa không chỉ là một nhà chỉ huy quân sự giỏi mà còn là một tấm gương về sự liêm khiết, công tâm.

Cuộc đời ông là bài học lớn cho thế hệ chiến sĩ Công an hôm nay: Phải có "cái đầu lạnh" để tỉnh táo trước kẻ thù, nhưng phải có "trái tim nóng" để yêu thương và bảo vệ nhân dân. Tấm gương của ông mãi mãi là niềm tự hào của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam nói chung và tỉnh Tây Ninh nói riêng.

Sưu tầm