Câu chuyện về thời hoa lửa: Một thời hoa lửa - Một đời biết ơn
Có những con người bước ra khỏi chiến tranh mà mảnh đạn vẫn còn nằm trong cơ thể, như trong "Dấu đạn còn trong người lính già". Có những người phụ nữ cả đời chỉ sống cho lý tưởng, như "Nữ anh hùng 2 lần dựng đền thờ Bác Hồ", hay "Thiếu nữ thép của tuyến lửa" - những biểu tượng đẹp đẽ của phụ nữ VN trong chiến tranh. Họ không chỉ chiến đấu bằng lòng dũng cảm mà còn bằng một niềm tin mãnh liệt rằng dân tộc nhất định sẽ giành được tự do.
Nhiều câu chuyện trong sách khiến người đọc xúc động bởi sự hy sinh quá lớn của thế hệ đi trước. Đó là "Người có 2 lần truy điệu", là "81 ngày đưa đò trên dòng sông máu", là "Lời thề sắt đá giữa bão đạn", hay "Đi hết một lời thề". Những con người ấy đã sống đúng với lời hứa của mình với Đảng, với đồng đội và với nhân dân - kể cả khi phải đánh đổi bằng tính mạng.
Chiến tranh khốc liệt nhưng không thể dập tắt tình yêu và vẻ đẹp con người. "Chuyện tình phía sau cuộc chiến", "Chuyện tình đẹp từ trong bom đạn", "Đám cưới của hạ sĩ quan", "Câu hát chèo nên duyên" hay "Cuốn nhật ký tình yêu chưa từng công bố" cho thấy giữa lằn ranh sinh tử, con người vẫn giữ được những cảm xúc đẹp nhất. Chính tình yêu ấy đã tiếp thêm sức mạnh để họ bước tiếp qua mưa bom bão đạn.
Đặc biệt, hình ảnh những người mẹ trong phần "Những người mẹ bất diệt" là những trang viết lay động sâu xa nhất. "Mẹ vẫn đợi con về", "Tiếng gọi mẹ sau 37 năm", hay "Mẹ giữ hộ một mùa xuân"… là những câu chuyện khiến người đọc hiểu rằng chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ của người lính mà còn lấy đi tuổi xuân của những người mẹ VN. Có những người mẹ chờ con suốt cả cuộc đời. Có những mái nhà mãi mãi khuyết đi một bóng người. Nhưng trong đau thương ấy vẫn sáng lên phẩm chất cao quý của người mẹ VN: chịu đựng, bao dung và bất khuất.
Điều đáng quý nhất của cuốn sách không nằm ở việc kể lại chiến tranh, mà ở chỗ khơi dậy trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay. Phần "Người trẻ đền ơn đáp nghĩa bằng trái tim trách nhiệm" cho thấy truyền thống uống nước nhớ nguồn vẫn đang được tiếp nối mạnh mẽ. Những câu chuyện như "Bữa cơm tri ân", "Mỗi ngọn nến thắp lên…", "Ngọn lửa tri ân trong tim người trẻ", hay "Phục dựng ký ức, nối dài tri ân" chứng minh rằng lịch sử không nằm yên trong quá khứ. Lịch sử đang sống trong hành động của thế hệ trẻ hôm nay.
