Câu chuyện về thuyền trưởng tàu không số Nguyễn Phan Vinh

Năm 1933, tại xã Điện Nam, huyện Điện Bàn (nay thuộc thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), cậu bé Nguyễn Phan Vinh chào đời trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Là con út trong nhà có chín anh chị em, từ nhỏ Vinh đã cứng cỏi, quyết đoán. Mới mười sáu tuổi, anh đã làm liên lạc cho Huyện ủy Điện Bàn. Tháng 7 năm 1954, khi vừa tròn hai mươi mốt, anh lên đường nhập ngũ, ra Bắc tập kết, rồi trở thành sĩ quan Hải quân.

Từ năm 1963 đến năm 1968, Nguyễn Phan Vinh tham gia đoàn tàu không số trên đường Hồ Chí Minh trên biển. Anh lần lượt giữ cương vị thuyền phó rồi thuyền trưởng, hoàn thành xuất sắc mười một chuyến vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam. Mỗi chuyến đi là một lần vượt qua sóng to, gió lớn, địch tuần tra dày đặc. Anh từng được giao nhiệm vụ chở các vị lãnh đạo cao cấp vào Nam công tác. Dù còn độc thân, nhiều lần gia đình nhắc cưới vợ, anh chỉ cười: “Đi tàu không số là cảm tử quân rồi, lấy vợ làm gì cho khổ người ta”.

Chuyến thứ mười một cũng là chuyến cuối cùng của anh. Đêm 27 tháng 2 năm 1968, tàu C235 do Trung úy Nguyễn Phan Vinh làm thuyền trưởng rời căn cứ Hải Phòng, chở khoảng mười bốn đến mười sáu tấn vũ khí vào bến Hòn Hèo (Khánh Hòa) để chi viện cho cuộc Tổng tiến công Mậu Thân. Tối 29 tháng 2, khi tàu gần đến vùng biển Nha Trang thì bị máy bay trinh sát địch phát hiện. Bảy tàu chiến cùng máy bay, trực thăng của Mỹ và quân đội Sài Gòn bao vây chặt.

Trước tình thế nguy cấp, thuyền trưởng Vinh bình tĩnh chỉ huy tàu luồn lách, thả khói mù, đưa tàu đến bến Ninh Phước để thả vũ khí xuống biển (để lực lượng ta mò vớt sau), rồi cơ động sang vùng biển Ninh Vân nhằm đánh lạc hướng địch. Khi máy tàu bị hỏng nặng, đạn dược cạn dần, anh ra lệnh cho đồng đội đưa người bị thương và hy sinh vào bờ trước. Bản thân anh cùng thợ máy Ngô Văn Thứ ở lại điểm hỏa hủy tàu để không để lọt vào tay địch.

Sau khi tàu nổ tung, hai người vào bờ tiếp tục chiến đấu, chặn địch để đồng đội rút lên núi. Khi đạn hết, vết thương nặng, họ dùng quả lựu đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh. Trong trận chiến không cân sức ấy, mười bốn trong số hai mươi cán bộ, chiến sĩ tàu C235 đã nằm lại mãi mãi trên vùng biển Hòn Hèo.

Nguyễn Phan Vinh hy sinh khi vừa tròn ba mươi lăm tuổi. Năm 1970, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được đặt cho một hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa – đảo Phan Vinh, cùng nhiều đường phố, trường học trên đất liền.

Cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực rỡ của thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh mãi là bản hùng ca bất tử của những người lính “tàu không số” – những người đã lặng lẽ vượt biển Đông, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử năm 1975.