Câu chuyện về Trần Can trong sách giáo khoa

Chiến dịch Điện Biên Phủ là một trong những chiến dịch lớn nhất của quân đội Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đằng sau thắng lợi lịch sử ấy là sự đóng góp của hàng vạn người lính. Trong số đó, Trần Can là một trong những gương mặt tiêu biểu. Ông không chỉ trực tiếp tham gia trận đánh Him Lam mà còn trải qua những công việc chuẩn bị đầy gian khổ trước khi chiến dịch bắt đầu.

Trần Can sinh ra tại Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ thuộc Đại đoàn 312. Với tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm, ông nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Trong trận đánh ở Bản Hoa, ông được giao nhiệm vụ xung kích. Trước các ụ súng của đối phương, ông dùng thủ pháo tiêu diệt một ụ súng, mở đường cho đồng đội.

Khi tiểu đội bị thương vong, Trần Can vẫn giữ được sự bình tĩnh. Ông phối hợp với lực lượng khác tổ chức một tổ chiến đấu và trực tiếp dẫn đầu. Tổ chiến đấu đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Qua những trận đánh ấy, Trần Can dần khẳng định mình là một cán bộ chỉ huy có năng lực. Ông được giao làm tiểu đội trưởng của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209. Đây là đơn vị có truyền thống chiến đấu gan dạ và quyết đoán.

Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ được chuẩn bị, đơn vị Trần Can được giao nhiệm vụ kéo pháo. Đây là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất trước ngày nổ súng. Đường đi hiểm trở, pháo nặng và máy bay địch liên tục đánh phá khiến việc vận chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu đưa pháo từ Tuần Giáo vào trận địa. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo đã được kéo đến nơi. Nhưng kế hoạch tác chiến thay đổi, quân ta phải kéo pháo ra.

Trên đường kéo pháo, năm khẩu pháo của Tiểu đoàn 130 bị máy bay địch phát hiện. Bom napalm khiến khu vực xung quanh bốc cháy, đồng thời pháo địch bắn chặn đường. Trước tình thế nguy hiểm, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo.

Hành động của ông đã động viên nhiều chiến sĩ cùng tham gia. Mặc dù việc kéo pháo rất khó khăn, mọi người vẫn phối hợp chặt chẽ để đưa pháo vượt qua đoạn dốc. Sau đó, Trung đoàn 209 trở về điểm tập kết với tổn thất 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương.

Những mất mát ấy càng cho thấy cái giá của thắng lợi không hề nhỏ. Đại đội 366 được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba vì những thành tích trong nhiệm vụ kéo pháo.

Đến ngày 13-3-1954, trận Him Lam bắt đầu. Tiểu đoàn 130 được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Sau khi pháo binh ta bắn dồn dập, bộ binh bắt đầu tiến công.

Đại đội 366 của Trần Can nhanh chóng mở cửa qua hàng rào phòng thủ. Hai mũi xung kích tiến lên mỏm 3. Quân ta chiếm được một phần cứ điểm nhưng vấp phải hỏa lực mạnh từ lô cốt số 6.

Trong thời điểm quyết liệt ấy, Trần Can vẫn cùng đồng đội tiến lên. Với sự phối hợp của các đơn vị, quân ta từng bước làm chủ Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy, trở thành hình ảnh tiêu biểu của trận đánh mở màn.

Trần Can tiếp tục chiến đấu trong các trận tiếp theo của chiến dịch. Đến ngày 7-5-1954, ông hy sinh khi thắng lợi cuối cùng đã đến rất gần.

Trần Can đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông là người lính trưởng thành từ chiến đấu, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn và luôn đi đầu khi đồng đội cần. Cuộc đời chiến đấu của ông là câu chuyện về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh vì Tổ quốc.

Ngày nay, nhắc đến Trần Can là nhắc đến một người chiến sĩ đã góp phần viết nên trang sử hào hùng của dân tộc. Sự hy sinh của ông nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết trân trọng hòa bình và ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh cho đất nước.