Câu chuyện về Vị tướng, người có đóng góp lớn trong những năm đầu của Quân đội
Sinh ra trên mảnh đất Lê Thủy (tỉnh Quảng Bình) giàu truyền thống yêu nước, Thiếu tướng Hoàng Sâm (1915 – 1968) — tên thật là Trần Văn Kỳ — là Đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng Quân, người chiến sĩ cách mạng kiên trung gắn liền với những mốc lịch sử khởi đầu oai hùng của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Chuyên đề: Người Đội trưởng Đầu tiên và Khởi nguồn Huyền thoại Quân đội Nhân dân
1. Từ người liên lạc nhỏ tuổi đến lòng tin của Lãnh tụ Trốn gia đình đi làm cách mạng từ khi mới 12 tuổi, Trần Văn Kỳ được rèn luyện qua các phong trào thanh niên yêu nước tại Thái Lan và Trung Quốc. Nhờ sự thông minh, nhanh trí và dũng cảm, ông được giao nhiệm vụ làm liên lạc bảo vệ Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Chính Bác Hồ đã đặt cho ông biệt danh "Hoàng Sâm" — biểu tượng cho sự kiên cường, dẻo dai như cây sâm rừng Việt Bắc.
2. Chỉ huy Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng Quân Ngày 22/12/1944, tại rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng Quân — tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam — chính thức được thành lập. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Võ Nguyên Giáp, Hoàng Sâm được tin tưởng giao trọng trách làm Đội trưởng.
Chỉ ít ngày sau khi thành lập, Đội trưởng Hoàng Sâm đã trực tiếp mưu trí chỉ huy đơn vị ra quân đánh thắng liên tiếp hai trận mở màn tại Phai Khắt (25/12) và Nà Ngần (26/12/1944). Với lối đánh cải trang, bất ngờ và táo bạo, hai đồn bốt kiên cố của địch bị tiêu diệt gọn mà ta bảo toàn được lực lượng. Chiến công này không chỉ thu nhiều vũ khí mà còn tạo nên tiếng vang lớn, tiếp thêm niềm tin sắt đá cho phong trào cách mạng toàn quốc.
3. Bản lĩnh vị Tướng trên khắp các chiến trường Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Thiếu tướng Hoàng Sâm kinh qua nhiều vị trí chỉ huy chủ chốt: Tư lệnh Khu 2, Khu 3, Quân khu Tây Bắc, Quân khu Triệu - Thiên. Ở bất kỳ chiến trường gian khổ nào, ông luôn thể hiện phong thái của một vị tướng quyết đoán, sâu sát thực địa và giàu kinh nghiệm tác chiến rừng núi.
Năm 1948, trong đợt phong quân hàm đầu tiên của Nhà nước ta, ông vinh dự là một trong số ít các chỉ huy quân sự xuất sắc được phong quân hàm Thiếu tướng khi mới 33 tuổi.
Năm 1968, trong lúc đang trực tiếp chỉ huy chiến đấu tại chiến trường Bình - Trị - Thiên ác liệt, Thiếu tướng Hoàng Sâm đã hy sinh anh dũng, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nhân dân.
Thiếu tướng Hoàng Sâm không chỉ là người đội trưởng tài ba mở đường cho truyền thống "quyết chiến, quyết thắng" của Quân đội Nhân dân Việt Nam, mà còn là tấm gương ngời sáng về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, trí tuệ quân sự sắc bén và bản lĩnh kiên cường của người chiến sĩ cộng sản.
