-Cầu Hàm Rồng – Tọa độ lửa quật ngã hàng trăm máy bay Mỹ

Bắc qua dòng sông Mã cuồn cuộn sóng, Cầu Hàm Rồng (tỉnh Thanh Hóa) đứng vững như một biểu tượng kiêu hãnh của ý chí sắt đá và sức mạnh chiến tranh nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ.

Cầu Hàm Rồng nằm ở vị trí địa - quân sự cực kỳ yếu hại, là cầu đường bộ và đường sắt độc đạo nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam. Giới quân sự Mỹ xác định: đánh sập cầu Hàm Rồng là sẽ cắt đứt tuyến mạch máu giao thông huyết mạch chi viện cho chiến trường. Vì vậy, từ năm 1965 đến năm 1972, Không quân và Hải quân Mỹ đã biến khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn thành một "tọa độ lửa" tàn khốc bậc nhất, trút xuống nơi đây hàng vạn tấn bom đạn, bao gồm các loại máy bay hiện đại nhất như F-105, F-4, B-52 và cả bom thông minh điều khiển bằng laser.

Thế nhưng, quân và dân Thanh Hóa đã biến bến sông Mã thành một pháo đài đập tan mọi uy lực của không lực Hoa Kỳ. Trận địa phòng không Hàm Rồng quy tụ các trung đoàn pháo cao xạ chủ lực, lực lượng không quân tiêm kích MiG-17, cùng hàng vạn dân quân tự vệ các làng Yên Vực, Nam Ngạn. Với khẩu hiệu hành động rực lửa: "Cầu còn, người còn", các chiến sĩ pháo thủ đã kiên cường bám mâm pháo giữa mưa bom bão đạn. Những người phụ nữ, người già và em nhỏ làng Nam Ngạn đã dũng cảm lao ra giữa trận địa sục sôi khói đạn để tiếp đạn, cứu thương và nấu cơm phục vụ bộ đội.

Trong trận chiến lịch sử ngày 3 và 4/4/1965, quân và dân Hàm Rồng đã lập nên kỳ tích bắn rơi 47 máy bay Mỹ, mở đầu cho chuỗi chiến thắng lừng lẫy. Tính chung qua hai đợt chiến tranh phá hoại của Mỹ (1965 - 1968 và 1972), lực lượng phòng không quân dân Thanh Hóa đã bắn rơi tổng cộng 117 máy bay Mỹ trên vùng trời Hàm Rồng, giữ cho cây cầu thép luôn vững vàng, bảo đảm cho hàng ngàn đoàn xe, đoàn tàu nạp đầy vũ khí hăng hái tiến vào Nam.