Cầu Hoàng Mai - Nghệ An năm 1966
Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, mảnh đất Hoàng Mai ghi dấu những trận đánh lịch sử. Trong số đó, trận chiến tại cầu Hoàng Mai năm 1966 được Trung tá Trần Quốc Mỹ nhớ mãi. Ông kể lại bằng giọng trầm lắng, đôi mắt sáng rực với những chiến công của năm ấy.
Vào lúc 13 giờ 15 phút ngày 3/2/1966, một tốp máy bay trinh sát A3J và F4H từ phía biển bay vào Khe nước Lạnh để trinh sát khu vực Hoàng Mai. Các đơn vị cao xạ C214, D14, F34 nhanh chóng nổ súng, bắn trúng chiếc máy bay A3J. Bị trúng đạn, chiếc máy bay cố gắng bay theo hướng Đông Nam để trốn về biển, nhưng khi đến địa phận xã Quỳnh Liên, máy bay bốc cháy và rơi thành ba mảnh.
Hai phi công nhảy dù xuống cách bờ biển khoảng 2.000m. Đài quan sát ở Hòn Ói lập tức báo tin: máy bay rơi ở tọa độ 200 07’, còn giặc lái rơi ở tọa độ 210 77’ 2'. Cả vùng bãi Ngang đều hô to: “Máy bay địch bị cháy, bắt sống phi công bà con ơi”. Các xã Quỳnh Liên, Quỳnh Bảng, Quỳnh Lương… phối hợp với lực lượng chủ lực, huy động mọi phương tiện ra khơi bắt giặc lái.
Trước khi ra đi, các chiến sĩ cảm tử đã gửi lại gói quần áo cho đồng đội và dặn dò: “Nếu tôi hy sinh, hãy trao lại cho bố mẹ và nói rằng tôi hy sinh vì hoàn thành nhiệm vụ…” Đội hình chiến đấu được triển khai theo hình chữ V, mỗi thuyền cách nhau 100m nhằm tiếp cận mục tiêu. Trên bờ, lực lượng phối hợp đã sẵn sàng chiến đấu, các thuyền từ các xã xung quanh cũng đã xuất phát.
Trong khi chúng ta tiếp cận mục tiêu để bắt gọn hai tên giặc lái, địch đã huy động đủ các máy bay chiến đấu: 2 máy bay A6A, 4 máy bay C123, 1 trực thăng và 5 tàu chiến đứng cách bờ biển 20km để cứu viện cho phi công Mỹ.
Khi các thuyền áp sát mục tiêu, địch đã cho bọn AD6 bao vây. Các chiến sĩ cảm tử vẫn kiên cường, không nao núng, tiếp tục bao vây và khép chặt giặc lái. Hai thuyền chủ lực vượt lên, quay lại tạo thế gọng kìm, thuyền thứ ba lao tới nổ súng. Vào lúc 17 giờ 17 phút, ngày 3/2/1966, hai tên giặc lái Mỹ: Hen Béc Rô Mác Rôn, Đại uý và Rôbét Hanson, Trung uý bị bắt.
Đỗ Lương Bằng đã ghi lại chiến công vào nhật ký: “Ngày kỷ niệm thành lập Đảng tròn 36 tuổi, tối qua đơn vị phát động thi đua lập thành tích chào mừng ngày kỷ niệm thành lập Đảng, đặc biệt là trong chiến đấu. Không khí thi đua sôi nổi trong toàn đơn vị. Vừa hết giờ nghỉ trưa, vào lúc 13 giờ 5 phút, một máy bay phản lực A3J bay vào mục tiêu ở cự ly 5000m và 4000m, đơn vị đã nổ súng. Máy bay Mỹ bốc cháy, vỡ thành 3 mảnh, rơi tại đất liền giữa tiếng hò reo của nhân dân địa phương… Chúng tôi thật sự phấn khởi. Hò reo ầm ĩ cả trận địa. Sau hơn 2 tháng, hôm nay mới nổ súng và bắn cháy ngay từ điểm xạ đầu”.
