Câu hỏi “Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”

Sáng ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, hàng vạn đồng bào từ khắp nơi tập trung về để dự lễ Tuyên ngôn Độc lập.

Trên lễ đài, Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất hiện trong bộ quần áo kaki giản dị. Người chuẩn bị đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, văn kiện khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Giữa biển người đông đúc, Bác Hồ bắt đầu cất tiếng.

Nhưng trước khi đọc những lời trang trọng của bản Tuyên ngôn, Người nhìn xuống đồng bào và hỏi:

“Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?”

Từ phía dưới quảng trường, tiếng đồng bào đáp lại:

“Có!”

Chỉ một câu hỏi ngắn ngủi nhưng đã để lại một ấn tượng sâu sắc.

Bác Hồ không nói ngay những lời lớn lao. Người trước hết muốn biết đồng bào có nghe rõ tiếng mình hay không. Trong khoảnh khắc lịch sử trọng đại ấy, Người vẫn giữ phong thái gần gũi, tự nhiên như đang trò chuyện với nhân dân.

Câu hỏi ấy cũng cho thấy một hình ảnh rất đặc biệt của Bác Hồ: người lãnh tụ đứng trước hàng vạn đồng bào nhưng luôn gần gũi với nhân dân.

Sau tiếng đáp của đồng bào, Bác bắt đầu đọc bản Tuyên ngôn Độc lập.

Người mở đầu bằng những tư tưởng về quyền con người và quyền tự do, rồi khẳng định quyền độc lập của dân tộc Việt Nam. Từng lời vang lên giữa Quảng trường Ba Đình, trước hàng vạn người đang hướng về lễ đài.

Khi Bác đọc đến câu:

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập.”

Quảng trường như lắng lại. Đó là lời tuyên bố chính thức về sự ra đời của một nước Việt Nam độc lập.

Câu hỏi “Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?” vì thế thường được nhắc đến khi kể về ngày 2 tháng 9 năm 1945. Nó làm cho hình ảnh của buổi lễ trở nên gần gũi hơn: giữa một sự kiện có tầm vóc quốc gia và quốc tế, Bác Hồ vẫn hướng về nhân dân, quan tâm đến việc nhân dân có nghe được tiếng Người hay không.

Đó cũng là nét đẹp trong phong cách của Bác: giản dị, gần gũi và luôn coi nhân dân là trung tâm của sự nghiệp cách mạng.

Ngày hôm ấy, từ Quảng trường Ba Đình, tiếng nói của một dân tộc vừa giành lại độc lập đã vang lên trước thế giới.

Và câu hỏi ngắn gọn của Bác – “Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?” – đã trở thành một hình ảnh đầy sức gợi về mối quan hệ gần gũi giữa vị lãnh tụ và nhân dân trong thời khắc lịch sử của dân tộc.