Câu Thơ Tuyệt Mệnh Và Lời Dặn Lại Cho Đời

Ngày 22 tháng 6 năm 1910 (ngày 16 tháng 5 năm Canh Tuất), Phan Văn Trị trút hơi thở cuối cùng tại làng Nhơn Ai, huyện Phong Điền, tỉnh Cần Thơ, hưởng thọ 80 tuổi. Sống trọn một đời kinh qua bao biến động thăng trầm của lịch sử, chứng kiến cảnh quê hương chìm trong bóng đêm đô hộ, ông ra đi trong sự tiếc thương vô hạn của học trò, bằng hữu và đông đảo nhân dân Nam Bộ.

Trước khi qua đời, ông vẫn giữ tinh thần bình thản, thanh cao. Ông không để lại của cải, tài sản giá trị nào ngoài hàng trăm bài thơ yêu nước và tấm lòng thủy chung trọn vẹn với dân tộc. Những vần thơ của ông chính là di chúc tinh thần vô giá dặn dò các thế hệ mai sau phải giữ vững ngọn lửa yêu nước, không được cúi đầu trước ngoại xâm và luôn sống trọn đạo lý làm người. Sự ra đi của ông đánh dấu sự khép lại của một thế hệ sĩ phu Nam Kỳ chống Pháp kiên trung bậc nhất.