Cây Bàng Cuối Sân Trường (2)

Tôi tên là Vũ Thị Hạnh. Năm ấy tôi mười ba tuổi, đang học lớp 6. Chiến tranh khiến trường học ở thị trấn phải sơ tán về một ngôi làng nhỏ nằm giữa những cánh đồng và đồi cây. Lớp học của chúng tôi được dựng bằng tre, mái lợp lá cọ. Bàn ghế đều do người dân trong làng đóng góp. Dù thiếu thốn đủ thứ, ai cũng cố gắng đến lớp đầy đủ. Ở cuối sân trường có một cây bàng rất lớn. Thân cây to đến mức ba đứa trẻ chúng tôi ôm không xuể. Đó là nơi học sinh thường ngồi nghỉ sau giờ học. Người gắn bó với cây bàng nhất là thầy giáo Ngô Văn Bình. Thầy thường ngồi dưới gốc cây soạn bài mỗi buổi chiều. Có lần tôi hỏi: — Thầy ơi, sao thầy không về nhà soạn bài cho đỡ nắng? Thầy cười hiền: — Dưới gốc cây này mát hơn, lại được nghe các em đọc bài. Thầy thấy vui. Những ngày ấy, việc học không hề dễ dàng. Nhiều hôm đang học, tiếng còi báo động vang lên. Cả lớp phải ôm sách vở chạy xuống hầm trú ẩn. Khi nguy hiểm qua đi, chúng tôi lại quay trở về lớp học và tiếp tục bài giảng còn dang dở. Thầy Bình luôn động viên học sinh: — Chiến tranh rồi sẽ kết thúc. Nhưng kiến thức các em học hôm nay sẽ theo các em suốt đời. Lời nói ấy khiến chúng tôi có thêm động lực để cố gắng. Một buổi sáng đầu đông, trời lạnh và có mưa phùn. Khi cả lớp đang học thì tiếng nổ lớn vang lên từ phía xa. Buổi học phải tạm dừng. Chiều hôm đó, chúng tôi biết rằng một khu vực gần trường vừa bị ảnh hưởng bởi chiến sự. Nhiều gia đình trong làng phải sơ tán tạm thời. Tưởng rằng trường sẽ đóng cửa, nhưng sáng hôm sau thầy Bình vẫn có mặt từ rất sớm. Thầy đứng dưới gốc cây bàng và nói: — Chừng nào còn học sinh muốn học, chừng đó thầy còn đứng lớp. Từ hôm ấy, dù hoàn cảnh khó khăn đến đâu, không ai muốn bỏ học. Năm tháng trôi qua. Chiến tranh kết thúc. Ngôi trường sơ tán được chuyển về lại thị trấn. Ngày chia tay, cả lớp kéo nhau ra gốc cây bàng. Mỗi người nhặt một chiếc lá khô mang về làm kỷ niệm. Riêng tôi đã ép chiếc lá ấy vào cuốn sổ tay và giữ gìn suốt nhiều năm. Sau này, khi trở thành giáo viên, tôi vẫn thường kể cho học sinh nghe về cây bàng cuối sân trường, về người thầy tận tụy và về những ngày tháng mà việc được đến lớp là niềm hạnh phúc lớn lao. Giờ đây, mỗi lần nhớ lại thời hoa lửa, điều đọng lại trong tôi không phải tiếng bom hay những ngày sơ tán gian khổ, mà là hình ảnh cây bàng già che bóng mát cho một thế hệ học trò luôn tin vào tương lai. Ý nghĩa Dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất, tri thức và tinh thần hiếu học vẫn có thể trở thành ánh sáng dẫn đường. Tình thầy trò và khát vọng học tập là những giá trị bền vững, vượt lên trên mọi thử thách của thời cuộc.