Cây Bút Chì Trong Túi Áo

Năm 1971. Mai Văn Khánh là chiến sĩ thuộc một đơn vị công binh. Khi ấy anh mới hai mươi tuổi. Việc của đơn vị là mở đường, sửa cầu tạm và bảo đảm đường hành quân thông suốt. Khánh có một thói quen đặc biệt. Anh luôn mang theo một cây bút chì nhỏ đặt trong túi áo ngực. Cây bút đã dùng nhiều đến mức chỉ còn dài bằng ngón tay út. Đồng đội thường đùa: — Giữ nó kỹ hơn giữ cả lương khô. Khánh chỉ cười. Thật ra cây bút ấy là món quà của cô em gái gửi lên trước ngày anh rời quê. "Anh nhớ viết thư về nhà." Đó là lời dặn được viết trong lá thư cuối cùng anh nhận trước khi đi xa. Những đêm nghỉ chân. Dưới ánh đèn dầu leo lét. Khánh dùng cây bút chì ấy để viết thư. Viết cho mẹ. Viết cho em. Có khi chỉ vài dòng. "Con vẫn khỏe." "Đơn vị vẫn bình an." Có lần giấy hết. Anh lật mặt sau một tờ giấy cũ để viết tiếp. Mùa mưa năm ấy kéo dài. Một buổi chiều. Đơn vị nhận nhiệm vụ sửa lại đoạn đường vừa bị hư hỏng. Đất nhão. Mưa lớn. Công việc kéo dài đến khuya. Khi trở về nơi trú quân. Khánh đưa tay vào túi áo. Cây bút chì không còn nữa. Anh quay lại tìm. Từng bước giữa bùn đất. Từng đoạn đường vừa đi qua. Người đồng đội đi cùng bảo: — Một cây bút thôi mà. Khánh lắc đầu. — Không phải chỉ là cây bút. Gần nửa đêm. Dưới ánh đèn pin mờ. Anh nhìn thấy nó nằm cạnh một vệt bánh xe. Nhỏ bé. Lấm đầy bùn đất. Khánh cẩn thận nhặt lên. Lau sạch. Rồi bỏ lại vào túi áo. Nhiều năm sau chiến tranh. Trong chiếc hộp gỗ cũ nơi góc nhà. Ông Mai Văn Khánh vẫn giữ cây bút chì ấy. Nó giờ đã quá ngắn để viết. Nhưng vẫn đủ dài để giữ lại một quãng đời. Có những kỷ vật của thời hoa lửa. Giá trị không nằm ở bản thân món đồ. Mà nằm ở những điều nó từng giúp con người giữ lại: Một mái nhà. Một nỗi nhớ. Một phần tuổi trẻ không bao giờ trở lại.