Cây Cầu Gỗ Giữa Bom Đạn – Nối Những Nhịp Đường Ra Tiền Tuyến
(Bài viết hưởng ứng Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, được tổng hợp từ các hồi ức và tư liệu lịch sử về lực lượng công binh và thanh niên xung phong trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.)
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên tuyến đường Trường Sơn và khắp các vùng chiến lược, hệ thống cầu cống giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc đảm bảo giao thông vận chuyển lương thực, vũ khí và người ra tiền tuyến. Trong điều kiện chiến tranh ác liệt, nhiều cây cầu bị đánh phá liên tục, buộc lực lượng công binh và thanh niên xung phong phải ngày đêm dựng lại những cây cầu gỗ tạm bợ để giữ cho dòng vận tải không bị gián đoạn.
Ngày ấy, mỗi khi một cây cầu bị bom đánh sập, cả tuyến đường phía sau gần như bị chia cắt. Xe không thể qua, hàng hóa không thể chuyển tiếp, các đơn vị chiến đấu có nguy cơ thiếu lương thực và đạn dược. Vì vậy, việc khôi phục cầu đường luôn được ưu tiên hàng đầu, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh, những cây cầu gỗ thời chiến thường được dựng rất nhanh và đơn sơ. Chỉ cần vài thân cây rừng lớn, dây buộc và sức người, lực lượng công binh đã có thể tạo nên một cây cầu tạm để xe và bộ đội vượt qua suối hoặc khe núi.
Có những đêm, cả đơn vị làm việc dưới ánh trăng hoặc ánh đèn pin che kín để tránh bị máy bay phát hiện. Tiếng rìu chặt gỗ, tiếng kéo dây và tiếng bước chân vội vã vang lên giữa rừng sâu, tạo nên một không khí vừa khẩn trương vừa căng thẳng.
Trong chiến tranh, thời gian luôn là yếu tố sống còn. Có những cây cầu phải hoàn thành chỉ trong vài giờ để kịp cho đoàn xe vận tải đi qua trước khi trời sáng. Dù mệt mỏi, ai cũng cố gắng làm việc hết sức mình vì phía trước là nhiệm vụ tiếp tế cho chiến trường.
Không ít lần, máy bay địch bất ngờ xuất hiện trong lúc đang thi công. Khi đó, mọi người phải lập tức tản ra hoặc ẩn nấp dưới hầm đã chuẩn bị sẵn, rồi sau khi bom rơi xong lại quay trở lại vị trí để tiếp tục công việc dang dở.
Trong ký ức của nhiều người từng tham gia công tác làm cầu, hình ảnh xúc động nhất là khoảnh khắc cây cầu hoàn thành và những đoàn xe đầu tiên chậm rãi đi qua an toàn. Tiếng bánh xe lăn trên mặt gỗ giữa rừng sâu như một tín hiệu của niềm vui và sự chiến thắng thầm lặng.
Có những cây cầu gỗ chỉ tồn tại được vài ngày hoặc vài tuần trước khi bị bom đánh phá trở lại. Nhưng dù ngắn ngủi, chúng vẫn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì tuyến vận tải liên tục giữa hậu phương và tiền tuyến.
Nhiều chiến sĩ công binh và thanh niên xung phong khi ấy còn rất trẻ. Có người vừa rời quê hương đã tham gia vào những đội hình làm cầu giữa bom đạn. Dù điều kiện thiếu thốn, họ vẫn giữ tinh thần lạc quan và đoàn kết để hoàn thành nhiệm vụ.
Không ít người đã hy sinh khi đang thi công hoặc bảo vệ cây cầu giữa chiến trường ác liệt. Sự hy sinh ấy đã góp phần giữ vững mạch giao thông, bảo đảm cho hàng hóa và lực lượng có thể tiếp tục ra tiền tuyến.
Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều cây cầu gỗ năm xưa đã được thay thế bằng những cây cầu bê tông vững chắc, nối liền các vùng miền trên cả nước. Những con đường từng bị chia cắt bởi bom đạn nay đã trở nên rộng mở và hiện đại hơn rất nhiều.
Nhưng trong ký ức của những người từng sống qua thời chiến, hình ảnh cây cầu gỗ giữa rừng Trường Sơn vẫn luôn là biểu tượng của tinh thần kiên cường, sự sáng tạo và ý chí vượt khó của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ hoa lửa.
Cây cầu gỗ nhỏ bé năm ấy không chỉ nối liền hai bờ suối mà còn nối liền hậu phương với tiền tuyến, nối liền niềm tin với hy vọng chiến thắng. Những nhịp cầu được dựng lên giữa bom đạn đã góp phần viết nên bản anh hùng ca bất diệt của dân tộc Việt Nam trong hành trình giành độc lập và hòa bình.
