CÂY ĐÀN MANDOLIN GIỮA CHIẾN KHU

Cuối năm 1973, đơn vị của Nguyễn Bá Thịnh đóng quân tại một khu vực tương đối an toàn sau nhiều tháng liên tục cơ động làm nhiệm vụ. Đó là khoảng thời gian hiếm hoi anh em có thể nghỉ ngơi đôi chút sau những ngày hành quân dài. Cuộc sống trong rừng vẫn còn nhiều thiếu thốn. Những căn lán được dựng bằng tre nứa đơn sơ. Bữa ăn vẫn chủ yếu là gạo, rau rừng và thực phẩm dự trữ. Nhưng tinh thần của cán bộ, chiến sĩ luôn rất lạc quan. Trong đơn vị có một chiến sĩ tên là Vũ Thanh Lâm, quê ở Hải Phòng. Lâm vốn là công nhân trước khi nhập ngũ. Điều đặc biệt là anh mang theo một cây đàn mandolin đã cũ. Không ai biết anh giữ được cây đàn ấy qua bao nhiêu chặng đường hành quân. Chỉ biết rằng mỗi khi có thời gian nghỉ, Lâm lại lấy đàn ra chơi. Chiếc đàn không còn mới. Nhiều chỗ đã trầy xước. Một vài dây đàn từng bị đứt phải thay bằng những loại dây khác nhau. Nhưng âm thanh phát ra vẫn trong trẻo và ấm áp. Một buổi tối, sau khi hoàn thành công việc trong ngày, anh em tập trung quanh bếp lửa. Trời Trường Sơn cuối năm se lạnh. Những ngọn lửa bập bùng hắt ánh sáng lên khuôn mặt của những người lính trẻ. Bất chợt, Lâm mang cây đàn ra. Anh khẽ gảy những hợp âm đầu tiên. Tiếng đàn vang lên giữa núi rừng tĩnh lặng. Mọi người lập tức im lặng lắng nghe. Sau vài nhịp dạo đầu, một chiến sĩ cất tiếng hát. Rồi người thứ hai. Người thứ ba. Chẳng mấy chốc, cả khu lán vang lên những bài ca quen thuộc. Những bài hát về quê hương. Về người mẹ. Về những người lính đang chiến đấu vì Tổ quốc. Nguyễn Bá Thịnh ngồi bên bếp lửa, lặng lẽ nghe tiếng đàn ngân lên giữa màn đêm. Trong khoảnh khắc ấy, anh nhớ đến quê nhà da diết. Nhớ cánh đồng lúa chín. Nhớ mái nhà tranh đơn sơ. Nhớ cha mẹ đang ngày đêm mong tin con trai nơi chiến trường. Nhưng thay vì buồn bã, tiếng đàn lại khiến lòng anh thêm ấm áp. Bởi anh hiểu rằng bên cạnh mình còn có những người đồng đội cùng chung lý tưởng. Những đêm văn nghệ tự phát như thế dần trở thành nét đẹp của đơn vị. Mỗi người góp một tiết mục. Người hát. Người kể chuyện. Người đọc thơ. Tiếng cười vang lên xua tan những mệt mỏi sau một ngày dài. Một lần, trong lúc biểu diễn, dây đàn của Lâm bất ngờ bị đứt. Mọi người tưởng buổi sinh hoạt phải dừng lại. Nhưng anh chỉ cười rồi dùng một đoạn dây dự phòng đã chuẩn bị sẵn để thay thế. Chưa đầy mười phút sau, tiếng đàn lại tiếp tục vang lên. Ai cũng vỗ tay thích thú. Chiến tranh có thể khiến cuộc sống thiếu thốn đủ điều. Nhưng không thể lấy đi niềm lạc quan của những người lính. Đầu năm 1974, đơn vị nhận nhiệm vụ mới và phải di chuyển đến địa bàn khác. Trước lúc chia tay nơi đóng quân cũ, anh em lại quây quần bên bếp lửa lần cuối. Cây đàn mandolin năm ấy tiếp tục cất lên những giai điệu quen thuộc. Nhiều người sau này đã đi những hướng khác nhau. Có người xuất ngũ trở về quê. Có người tiếp tục phục vụ trong quân đội. Nhưng tiếng đàn của đêm cuối năm ấy vẫn còn mãi trong ký ức. Hơn năm mươi năm đã trôi qua, ông Nguyễn Bá Thịnh vẫn nhớ rất rõ âm thanh của cây đàn mandolin giữa chiến khu. Đó không chỉ là tiếng nhạc. Đó là âm thanh của tình đồng đội. Của niềm tin. Của tuổi trẻ và khát vọng hòa bình. Giữa những năm tháng thời hoa lửa đầy gian lao, tiếng đàn ấy đã thắp sáng tâm hồn người lính, giúp họ vững bước trên con đường bảo vệ Tổ quốc.