Cây Đàn Trong Chiến Hào

Trước khi trở thành người lính, Tuấn từng là sinh viên năm hai của trường nhạc.

Anh chơi guitar rất hay.

Những buổi chiều trước chiến tranh, Tuấn thường ngồi ở ban công khu tập thể cũ, vừa đàn vừa hát cho đám trẻ con dưới sân nghe. Tiếng đàn của anh khi ấy trong trẻo và yên bình như những ngày tháng chưa từng biết đến bom đạn.

Rồi chiến tranh lan rộng.

Tuấn gác lại việc học, khoác ba lô lên đường nhập ngũ.

Ngày đi, thầy giáo cũ gọi anh ở lại rồi đưa cho anh cây guitar đã cũ màu nâu sẫm.

“Mang theo đi.”

Tuấn ngạc nhiên:
“Ra chiến trường mà cũng mang đàn sao thầy?”

Ông mỉm cười buồn:
“Ở nơi nào có con người… ở đó vẫn cần âm nhạc.”

Thế là cây đàn theo Tuấn vào chiến trường.

Ban đầu đồng đội đều nghĩ anh bị điên.

“Mang theo thứ này chỉ thêm nặng.”

“Bom đạn thế kia còn tâm trạng đàn hát à?”

Tuấn chỉ cười.

Những ngày hành quân đầu tiên vô cùng khắc nghiệt.

Cây đàn nhiều lần bị mưa rừng làm ướt sũng. Có lần cả đơn vị chạy bom, Tuấn ngã xuống suối nhưng vẫn cố ôm chặt cây đàn trước ngực.

Một anh lính nhìn thấy phải bật lên:
“Giữ đàn hơn giữ mạng!”

Tuấn lau nước trên cần đàn rồi đáp:
“Có khi nhờ nó mà tao còn muốn sống.”

…

Đơn vị đóng quân trong một chiến hào gần mặt trận suốt nhiều tháng trời.

Ngày nào cũng có tiếng pháo kích.

Đất đá rung chuyển liên tục khiến ai cũng sống trong trạng thái căng thẳng và mệt mỏi.

Có người bắt đầu mất ngủ.
Có người ngồi lặng hàng giờ không nói một câu.

Một đêm trời rất lạnh, sau trận pháo dữ dội kéo dài nhiều tiếng, cả chiến hào im phăng phắc.

Tuấn nhìn những gương mặt đầy mệt mỏi quanh mình rồi lặng lẽ lấy cây đàn ra.

Anh bắt đầu đàn.

Tiếng guitar vang lên rất khẽ giữa màn đêm đặc quánh mùi thuốc súng.

Ban đầu chỉ là vài hợp âm đơn giản.

Rồi anh cất giọng hát.

Một bài hát về quê hương.

Về cánh đồng lúa chín.
Về dòng sông tuổi thơ.
Về mẹ ngồi vá áo dưới ngọn đèn dầu.

Không ai nói gì.

Mọi người chỉ lặng im nghe tiếng đàn vang vọng trong chiến hào tối om.

Một anh lính quay mặt đi lau vội nước mắt.

Người khác khẽ nhắm mắt như muốn trở về nhà trong giây lát.

Khi bài hát kết thúc, cả chiến hào vẫn im lặng rất lâu.

Rồi ai đó khẽ nói:
“Đàn tiếp đi…”

Từ hôm ấy, cây đàn của Tuấn trở thành thứ không thể thiếu trong đơn vị.

Mỗi lần nghỉ chân sau hành quân, mọi người lại tụm quanh nghe anh đàn.

Có hôm họ hát cùng nhau đến tận khuya.
Có hôm chỉ ngồi im nghe vài giai điệu rồi ngủ lúc nào không hay.

Giữa chiến tranh khốc liệt, âm nhạc giống như chút ánh sáng nhỏ giữ cho họ không hóa thành những cỗ máy chỉ biết chiến đấu.

…

Một buổi chiều cuối năm, đơn vị nhận lệnh tấn công vào cứ điểm lớn.

Trước giờ xuất phát, Tuấn ngồi tựa lưng vào chiến hào chỉnh lại dây đàn lần cuối.

Người đồng đội thân nhất hỏi:
“Nếu mai…”

Anh chưa kịp nói hết câu.

Tuấn đã cười:
“Thì giữ cây đàn giúp tao.”

Trận đánh hôm ấy kéo dài đến tận sáng hôm sau.

Bom đạn cày nát cả quả đồi.

Tiếng súng, tiếng người gọi nhau, tiếng thương binh kêu cứu hòa vào nhau hỗn loạn.

Đến gần trưa, một quả pháo nổ rất gần vị trí của Tuấn.

…

Khi trận chiến kết thúc, đồng đội tìm thấy anh nằm cạnh chiến hào.

Cây đàn gỗ vỡ mất một góc vì sức ép bom.

Nhưng bàn tay Tuấn vẫn còn đặt trên dây đàn như chưa kịp buông xuống.

Người đồng đội quỳ xuống bên anh mà bật khóc.

Gió chiều thổi qua quả đồi tan hoang.

Một dây đàn đứt khẽ rung lên trong gió, phát ra âm thanh mỏng manh đến nhói lòng.

…

Sau chiến tranh, cây đàn cũ của Tuấn được mang về trao lại cho trường nhạc nơi anh từng học.

Nó được đặt trong một góc nhỏ của phòng truyền thống.

Nhiều thế hệ sinh viên đi ngang qua vẫn dừng lại ngắm nhìn cây đàn sứt sẹo ấy.

Không chỉ vì nó từng thuộc về một người lính.

Mà bởi trong những năm tháng tàn khốc nhất, vẫn có một chàng trai mang âm nhạc vào giữa chiến hào để nhắc mọi người rằng:

Dù chiến tranh có dữ dội đến đâu, con người vẫn cần giữ lại một phần tâm hồn mình.