Cây đào Tô Hiệu và trái tim không ngừng đập vì Hải Phòng – Tấm gương kiên trung bất khuất

Tô Hiệu (1912–1944) sinh ra trong một gia đình nhà nho giàu truyền thống yêu nước tại làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Dù sinh ra tại Hưng Yên, nhưng dải đất Hải Phòng lại chính là địa bàn chứng kiến những chiến công tổ chức và lãnh đạo cách mạng rực rỡ nhất trong cuộc đời hoạt động ngắn ngủi nhưng vô cùng hiển hách của ông. Năm 1938, giữa lúc phong trào cách mạng đang chịu sự khủng bố gắt gao của kẻ thù, Trung ương Đảng đã tin tưởng phân công đồng chí Tô Hiệu về làm Bí thư Khu ủy Khu B (bao gồm các tỉnh duyên hải Bắc Bộ) kiêm Bí thư Thành ủy Hải Phòng.

Với tư duy chiến lược sắc bén, phương pháp làm việc khoa học và tác phong thâm nhập sâu sát vào quần chúng, đồng chí Tô Hiệu đã nhanh chóng củng cố, khôi phục lại toàn bộ hệ thống tổ chức Đảng bộ Hải Phòng vốn bị địch đánh phá nặng nề trước đó. Ông trực tiếp chỉ đạo nội dung các tờ báo tiến bộ như "Lao động", "Tiếng dân", phát động và chỉ đạo hàng loạt cuộc đình công bãi công lớn của hàng vạn công nhân Xi măng, thợ may, thợ thợ thuyền Cảng Hải Phòng. Dưới sự lãnh đạo tài tình của Tô Hiệu, Hải Phòng nhanh chóng vươn lên trở thành ngọn cờ đầu, là trung tâm của phong trào đấu tranh công khai rầm rộ nhất toàn Bắc Kỳ, làm rung chuyển tận gốc rễ bộ máy cai trị của thực dân Pháp.

Tháng 12/1939, trong khi đang trực tiếp chỉ đạo một cuộc họp bí mật tại cơ sở cách mạng ở Hải Phòng, đồng chí Tô Hiệu bị thực dân Pháp bắt giữ. Địch đưa ông về sở mật thám, dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhưng không thể bẻ gãy được ý chí quật cường của vị lãnh đạo trẻ. Biết ông đang mắc bệnh lao phổi rất nặng, thực dân Pháp đã đày ông lên giam tại Nhà tù Sơn La – nơi được mệnh danh là "cổng ngục chết" với khí hậu khắc nghiệt và chế độ lao tù tàn bạo, nhằm mượn tay bệnh tật và đá núi để tiêu diệt ông. Mặc dù vậy, ngay trong lòng chốn ngục tối âm u, Tô Hiệu vẫn giữ trọn tinh thần lạc quan cách mạng. Ông được bầu làm Bí thư Chi bộ nhà tù Sơn La, biến chốn lao tù tàn bạo thành một "trường học cách mạng" đào tạo nên nhiều cán bộ ưu tú cho Đảng.

Trong những ngày tháng cuối đời, khi cơ thể bị bệnh lao tàn phá nặng nề, ho ra máu liên tục và từng cơn đau xé ruột gan, đồng chí Tô Hiệu vẫn kiên cường gượng dậy bên ngọn đèn dầu tù mù để truyền đạt lý luận cách mạng cho các đồng chí, biên soạn nhiều tài liệu chỉ đạo phong trào. Ngày 7 tháng 3 năm 1944, đồng chí Tô Hiệu trút hơi thở cuối cùng tại nhà tù Sơn La khi mới vừa 32 tuổi. Trước khi đi xa, chính tay ông đã trồng một cây đào ngay cạnh móng tường tù ngục Sơn La. "Cây đào Tô Hiệu" từ đó đã đâm chồi nếp lộc, nở hoa rực rỡ giữa mùa đông lạnh giá, trở thành một biểu tượng bất tử cho chí khí sắt đá, sức sống kiên cường và niềm tin tất thắng của những người cộng sản Việt Nam.

Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hải Phòng mãi mãi ghi nhớ công lao trời biển của đồng chí Tô Hiệu – vị Bí thư Thành ủy kiệt xuất, người thầy cách mạng đã thắp lên ngọn lửa đấu tranh kiêu hãnh trên đất Cảng trong những năm tháng đen tối nhất của lịch sử. Tên ông đã trở thành tên trường, tên đường, sống mãi trong lòng mỗi người dân Hải Phòng.

Cam kết của người gửi: Tôi xin cam kết nội dung câu chuyện trên được xây dựng dựa trên lịch sử Đảng bộ Hải Phòng và các tài liệu lịch sử đã được kiểm chứng về đồng chí Tô Hiệu. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin.