cây đèn cuối đường hầm
Ở cuối một nhánh địa đạo Vịnh Mốc từng có một cây đèn dầu nhỏ luôn được thắp sáng.
Người phụ trách cây đèn là một cụ già trong làng. Mỗi chiều, cụ cẩn thận kiểm tra bấc đèn, châm thêm dầu và che chắn để ánh sáng không bị tắt.
Đối với người dân sống dưới lòng đất, ánh sáng ấy có ý nghĩa đặc biệt. Nó giúp trẻ em tìm đường đến lớp học. Nó soi lối cho người già, phụ nữ và những người đi làm về khuya. Nó cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc sống vẫn tiếp diễn dù chiến tranh đang diễn ra khốc liệt bên trên.
Có những đêm bom rung chuyển cả địa đạo. Mọi người hoảng hốt kiểm tra xem cây đèn còn sáng hay không. Và thật kỳ lạ, trong ký ức của nhiều người, ngọn đèn ấy dường như chưa bao giờ tắt.
Sau hòa bình, khi địa đạo trở thành di tích lịch sử, nhiều người dân trở lại thăm nơi ở cũ. Họ không còn nhìn thấy cây đèn năm xưa, nhưng vẫn nhớ về ánh sáng nhỏ bé đã đồng hành cùng mình trong những năm tháng gian khó.
Đó không chỉ là ánh sáng của ngọn đèn dầu, mà còn là ánh sáng của niềm tin, của lòng kiên cường và khát vọng sống.


