"CÂY PƠ-MU" GIỮ BÌNH YÊN BẢN LÀNG MƯỜNG XÉN
Sinh ra tại vùng đất Mường Ải (xã Tà Cạ, Kỳ Sơn), từ năm 17 tuổi, chàng thanh niên Vừ Chông Pao đã thành lập đội du kích, dùng súng kíp tự chế chống lại giặc Pháp và bọn thổ phỉ cướp phá bản làng.
Năm 1963, khi giặc phỉ Vàng Pao điên cuồng quấy phá, lôi kéo đồng bào vùng biên giới Kỳ Sơn chống phá cách mạng, ông Vừ Chông Pao được ra Hà Nội gặp Bác Hồ. Lời Bác dặn năm ấy đã khắc sâu vào tâm khảm ông: "Đồng bào lầm đường là do chưa hiểu hết, phải coi họ như anh em ruột thịt, phải kiên trì vận động, cảm hóa chứ không biến họ thành kẻ thù".
Khắc ghi lời Bác, trong những năm tháng gian khó nhất khi Mường Xén vừa hứng chịu bom đạn Mỹ, vừa đối mặt với nạn thổ phỉ, ông Pao đã băng rừng vượt suối đến từng bản xa. Giữa muôn vàn nguy hiểm, không quản ngại hy sinh, ông kiên trì "3 cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) với dân bản. Bằng uy tín, lòng chân thành và lập luận thấu tình đạt lý, ông đã thuyết phục hàng trăm người lầm đường trốn trong rừng sâu trở về với gia đình, tự nguyện giao nộp vũ khí và quay lại làm ăn.
Không chỉ giữ vững an ninh biên giới, suốt 20 năm trên cương vị Chủ tịch UBND huyện Kỳ Sơn, ông Vừ Chông Pao còn là người tiên phong vận động đồng bào nhổ bỏ cây thuốc phiện để chuyển sang trồng cây chè Shan tuyết, cây mận, cây gừng... giúp dân bản ấm no, đẩy lùi đói nghèo.
Năm 2010, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời của Anh hùng Vừ Chông Pao chính là biểu tượng bất tử về tinh thần đại đoàn kết dân tộc, là "ngọn lửa" soi đường cho thế hệ trẻ Mường Xén hôm nay tiếp bước bảo vệ và xây dựng quê hương biên cương ngày càng giàu đẹp
