CCB Hoàng Ngọc Khuyến

Ông Hoàng Ngọc Khuyến sinh năm 1942, lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong bom đạn. Mới 18 tuổi, khi bạn bè cùng trang lứa còn đang ở nhà phụ giúp cha mẹ mùa màng, ông đã viết đơn tình nguyện lên đường. Tháng 6 năm 1960, chàng trai Hoàng Ngọc Khuyến khoác ba lô, rời quê trong tiếng trống quân và ánh mắt dõi theo của mẹ. Ông thường kể rằng: “Ngày đó, chỉ có một suy nghĩ: đất nước gọi thì mình đi.”

Những năm đầu trong quân ngũ, ông trải qua gian khổ rèn luyện, hành quân qua nhiều khu rừng rậm miền Tây Bắc rồi vào chiến trường miền Trung. Đến khi được bổ nhiệm chức Thiếu uý, B phó, Hoàng Ngọc Khuyến đã trở thành điểm tựa tinh thần cho anh em trong đơn vị – một người cán bộ trẻ nhưng chín chắn, quyết đoán và giàu tình đồng đội.

Giai đoạn những năm 1965–1972 là quãng thời gian ác liệt nhất. Ông cùng đơn vị hành quân dọc dãy Trường Sơn, băng qua mưa bom B-52, đưa hàng trăm chuyến hàng, vũ khí, lương thực vào chiến trường. Có những đêm hành quân mà ánh pháo sáng của địch trưng trắng cả cánh rừng, tiếng gầm rú của máy bay áp sát như muốn cào nát đất. Anh em ôm nhau nằm ép xuống rễ cây, chỉ mong loạt bom trượt khỏi đội hình.

Ông Khuyến luôn nhớ một trận đánh đầu năm 1968. Khi đơn vị bị máy bay địch đánh nặng, một đồng chí trong B bị thương nặng, nằm lại sau lưng. Dù bom chưa dứt, ông Khuyến vẫn quay trở lại, cõng đồng đội trên lưng, chạy từng bước chân như xé gió qua bãi trống đang bị rải đạn. Về sau, đồng đội ấy sống, trở thành người tri ân ông suốt cả cuộc đời. Ông chỉ cười:
“Lúc đó tôi nghĩ đơn giản: còn thở thì phải cứu nhau. Chiến trường mà bỏ nhau lại thì còn gì là đồng đội.”

Những năm tháng ấy, đơn vị của ông di chuyển liên tục, bám địa bàn, tổ chức phục kích, bảo vệ hành lang, đưa đón cán bộ, vận tải vũ khí. Ông Khuyến, trên cương vị B phó, nhiều lần trực tiếp dẫn mũi thọc sâu, băng qua những điểm nóng mà địch phục kích dày đặc. Không hiếm lần ông bị đất đá hất tung lên vì sức ép bom, tai ù đi cả ngày trời, nhưng sáng hôm sau lại tiếp tục hành quân.

Đến tháng 4 năm 1973, sau hơn 13 năm quân ngũ, chiến tranh bước sang giai đoạn mới. Ông được lệnh xuất ngũ, trở về quê hương. Rời đơn vị, ông đứng thật lâu bên cánh rừng cuối cùng của Trường Sơn, nơi từng chứng kiến bao bạn bè ngã xuống. “Cảm giác như bỏ lại một phần tuổi trẻ ở đó” – ông vẫn thường nói vậy với con cháu.

Trở về đời thường, Hoàng Ngọc Khuyến tiếp tục sống lặng lẽ, cần mẫn như chính những năm tháng ông đã chiến đấu. Nhưng trong ký ức của ông – người lính Thiếu uý năm nào – luôn còn đó tiếng hành quân dồn dập, ánh pháo sáng lạnh băng giữa rừng, tiếng gọi nhau giữa trận đánh, và tình đồng đội chan chứa vượt qua lằn ranh sống chết.