CCLS7: NỮ THƯƠNG BINH, MẸ CỦA CÁC LIỆT SĨ VÀ LÒNG HIẾU PHỤNG DƯỠNG MẸ HUYỀN THOẠI: TƯ LIỆU VỀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG LÊ THỊ TRỊ

1. Mở đầu

Trong ngôi nhà nhỏ tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, có một câu chuyện đặc biệt trong lịch sử kháng chiến của dân tộc: người con gái cả trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng, chịu tra tấn giam cầm, có chồng và hai con gái hy sinh, đồng thời là người con hiếu thảo phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ cho đến cuối đời. Đó là Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Trị.

2. Giới thiệu nhân vật

• Họ và tên: Lê Thị Trị.

3. Hoàn cảnh gia đình

Mẹ Lê Thị Trị sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng đặc biệt. Mẹ là con gái đầu của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Mẹ lập gia đình với ông Ngô Tưởng (cũng tham gia hoạt động cách mạng). Gia đình Mẹ sinh sống tại địa bàn căn cứ địa cách mạng Điện Bàn, Quảng Nam — vùng đất chịu ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh.

4. Những cống hiến

Theo tư liệu lịch sử lưu trữ tại địa phương và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam:

• Hoạt động cách mạng: Trong hai thời kỳ kháng chiến, Mẹ Lê Thị Trị trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương, làm nhiệm vụ giao liên, đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực cho lực lượng du kích.

5. Những mất mát

Theo dữ liệu chính thức từ Cục Người có công (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) và Báo Phụ nữ Việt Nam, gia đình Mẹ Lê Thị Trị có 3 người thân là liệt sĩ:

• Chồng: Liệt sĩ Ngô Tưởng (hy sinh năm 1956).

1. Liệt sĩ Ngô Thị Điểu (hy sinh năm 1970)

(Lưu ý: Chồng và hai người con gái của Mẹ Lê Thị Trị cũng chính là 1 người con rể và 2 người cháu ngoại liệt sĩ được tính trong tổng số 11 liệt sĩ của gia đình Mẹ Nguyễn Thị Thứ).

6. Phẩm chất

Tấm gương kiên trung và đạo hiếu của Mẹ Lê Thị Trị được ghi nhận qua các thông cáo và tài liệu chính thức:

• Tài liệu từ Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Nam ghi nhận: "Không chỉ là người vợ, người mẹ của các liệt sĩ, Mẹ Lê Thị Trị còn là một nữ thương binh kiên cường trong lao tù và là người con hiếu thảo, trực tiếp chăm sóc phụng dưỡng Mẹ Nguyễn Thị Thứ, thể hiện trọn vẹn nghĩa tình sâu nặng và đạo hiếu mẫu mực của phụ nữ Việt Nam."

7. Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước

• Danh hiệu: Danh hiệu Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" (Chủ tịch nước trao tặng năm 2007).

• Huân chương Độc lập hạng Ba (Chủ tịch nước trao tặng năm 2004).

8. Ý nghĩa hôm nay

Cuộc đời Mẹ Lê Thị Trị cung cấp nguồn tư liệu lịch sử xác thực về sự hy sinh nối tiếp qua nhiều thế hệ trong cùng một gia đình, phản ánh chân thực chiều sâu tổn thất và tinh thần kiên cường của người phụ nữ Quảng Nam trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

TÀI LIỆU VÀ TRÍCH DẪN

I. Danh mục nguồn tham khảo

1. Cổng thông tin Cục Người có công (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội): Hồ sơ liệt sĩ và Bà mẹ Việt Nam anh hùng tỉnh Quảng Nam.