Cha gặp con giữa chiến hào đánh Mỹ (1)

Ông Nguyễn Minh Mẫn và cha ông - cụ Nguyễn Phúc Cường, quê ở làng Cao Duệ, xã Nhật Tân (nay là xã Trường Tân, huyện Gia Lộc) là một trong số ít các cặp cha con ở Hải Dương cùng vào chiến trường đánh Mỹ.

Cụ Nguyễn Phúc Cường sinh năm 1927, từng bước qua 3 cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ rồi chiến tranh biên giới phía Bắc, trở về quê nhà với tỷ lệ thương tật 2/4.

Gần 10 năm ở Chiến khu Việt Bắc, thuộc Trung đoàn Cận vệ 246 anh hùng, căn cứ tình hình trên chiến trường lúc đó, cụ Cường được điều động tham gia trực tiếp chiến đấu trong Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn. Thời gian ở Việt Bắc, trong các lần về phép, những người con của cụ lần lượt ra đời, có người trong số đó tiếp bước cha lên đường đánh giặc, một lòng dốc sức cho tiền tuyến lớn miền Nam.

Khi còn sống, cụ Cường đã kể với tôi, qua những lá thư ít ỏi của gia đình, cụ chỉ biết người con trai lớn của mình là ông Mẫn đã vào chiến trường, sẽ "đi B dài", chứ không thể ngờ sẽ có ngày gặp con dưới tán rừng Trường Sơn đậm đặc mùi khói súng.

Ngày đó, ngầm Ta Lê - cửa lửa trên đường 20 Quyết thắng là cửa khẩu tiền tiêu quan trọng nhất của tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại, nằm giữa Quảng Bình và đất bạn Lào. Là Phó Chính ủy, Chủ nhiệm Chính trị Binh trạm 32, cụ Cường thường xuyên hỏi thông tin về bộ đội Hải Dương. Một lần áp Tết Mậu Thân 1968, chính trị viên lên báo cáo:

- Thưa Phó Chính ủy, có Mẫn là người Hải Hưng mới vào.

Cụ Cường buột miệng:

- Mẫn, quê làng Cao Duệ à?

Ngẩng đầu lên, trước mặt cụ Cường là một chàng lính mới trắng trẻo và gầy, mảnh khảnh. Anh lính ấp úng:

- Chào thủ trưởng!

Cha con họ đã gặp nhau ở đại ngàn Trường Sơn như thế.

Hồi còn sống, ông Mẫn có kể với tôi: Được binh trạm ưu tiên, mỗi tuần cha con ông được ngủ chung một lần để tâm sự về quê hương, làng xóm, về gia đình, về chiến trận...

Từ Binh trạm 32, năm 1969, cụ Cường được điều động vào Binh trạm 35, còn ông Mẫn đi học quân y ở Bộ Tư lệnh 559. Cha con họ chia tay nhau từ đó.

Khi cuộc chiến tranh chống Mỹ sắp đi vào hồi kết, người lính già Nguyễn Phúc Cường quay về miền Bắc, công tác ở Quân khu 3. Những năm 1978 - 1979, cụ lại cùng đồng đội thuộc một trung đoàn pháo binh đánh quân Trung Quốc, suốt rẻo Tiên Yên, Ba Chẽ (Quảng Ninh). Biên giới phía Bắc bình yên, cụ Cường chuyển sang ngành tòa án thuộc Đặc khu Quảng Ninh cho đến lúc nghỉ hưu.

Và cho đến mãi đến năm 1982, khi cụ Cường nghỉ hưu, con trai cụ xuất ngũ, họ mới gặp lại nhau.

Sau này trở về, ông Mẫn vẫn đọc những câu thơ: "Xưa cha đi đánh Pháp/ Con còn nhỏ chạy nhìn theo/ Nay mái tóc hoa râm dưới vành mũ tai bèo/ Cha gặp con giữa chiến hào đánh Mỹ/ Nghĩa nặng tình sâu, cha gọi con là đồng chí/ Rồi mỉm cười nghe kể chuyện quê hương... Hai cha con cùng cười khi bóng tên giặc Mỹ/ Phải gục đầu vì hai thế hệ cha con