"Chắc thắng thì đánh" - phương án Đông Xuân định hình trận Điện Biên Phủ

Cuối tháng 9 năm 1953, trong một cuộc họp có ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh của cả cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hoàng Văn Thái đã báo cáo Tổng Quân ủy để trình lên Bộ Chính trị phương án hoạt động tác chiến cho chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954. Trong phương án này, ông đưa ra nguyên tắc: phải bảo đảm chắc thắng, chắc thắng thì kiên quyết đánh, không chắc thắng thì không đánh; đồng thời đề xuất chọn Tây Bắc làm hướng tiến công chính, các hướng khác phối hợp nhằm phá vỡ âm mưu tập trung binh lực của địch, buộc chúng phân tán lực lượng đối phó trên nhiều mặt trận.

Trong suốt quá trình chuẩn bị và tiến hành Chiến dịch Điện Biên Phủ sau đó, bên cạnh Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, ông đã trực tiếp đảm nhiệm công tác tham mưu, tác chiến tại Mặt trận, đóng góp ý kiến về việc bố trí và sử dụng lực lượng, lựa chọn hướng đột phá, cách đánh phù hợp, công tác tổ chức hiệp đồng giữa bộ binh và pháo binh, cùng công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho toàn chiến dịch. Những đóng góp ấy đã góp phần vào thắng lợi của dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau này, ông tiếp tục giữ nhiều cương vị quan trọng khác trong quân đội, bao gồm cả việc tham gia chỉ huy, tham mưu cho Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, trước khi qua đời ngày 2 tháng 7 năm 1986, khi 71 tuổi. Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông vào năm 2015, nhiều hoạt động tưởng niệm đã được tổ chức để tôn vinh những cống hiến của vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, người có nhiều đóng góp cho nghệ thuật tham mưu tác chiến và công tác xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam qua nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc.