Chăm sóc thương binh giữa mưa bom

Năm 1969–1970, Đặng Thùy Trâm là bác sĩ tại một bệnh xá dã chiến ở vùng rừng núi thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Bệnh xá chỉ là những lán tre lợp lá ngụy trang dưới tán rừng để tránh bị máy bay phát hiện. Thuốc men rất khan hiếm, dụng cụ y tế thiếu thốn, nhiều ca phẫu thuật phải thực hiện dưới ánh đèn dầu hoặc đèn pin.

Một lần, sau một trận càn lớn, nhiều thương binh được cáng về bệnh xá cùng lúc. Người bị mảnh bom găm vào ngực, người gãy chân, người mất rất nhiều máu. Tiếng máy bay vẫn quần thảo trên bầu trời, thỉnh thoảng bom lại nổ gần khu vực bệnh xá làm đất đá rung chuyển.

Đặng Thùy Trâm cùng các y tá và hộ lý nhanh chóng phân loại thương binh. Chị ưu tiên cứu những người có khả năng sống nếu được cấp cứu ngay. Không đủ thuốc gây mê, nhiều ca chỉ được gây tê hoặc thậm chí phải chịu đau trong lúc xử lý vết thương. Chị vừa động viên bệnh nhân, vừa cẩn thận gắp từng mảnh đạn, cầm máu và băng bó.

Khi tiếng máy bay đến gần, mọi người phải tạm dừng công việc để đưa thương binh xuống hầm trú ẩn. Vừa hết đợt oanh tạc, họ lại quay trở lên tiếp tục điều trị. Có những ngày Đặng Thùy Trâm gần như không ngủ, làm việc liên tục từ sáng đến đêm để chăm sóc hết bệnh nhân.

Trong nhật ký, chị nhiều lần viết về niềm vui khi cứu được một người lính qua cơn nguy kịch và nỗi đau khi một thương binh không qua khỏi vì thiếu thuốc hoặc vết thương quá nặng. Những trang viết ấy không chỉ ghi lại sự khốc liệt của chiến tranh mà còn thể hiện lòng nhân ái và trách nhiệm nghề nghiệp của một bác sĩ trẻ.