Chân dung Nữ Bác Sĩ Đặng Thùy Trâm - Ngọn lửa bất tử giữa rừng Đức Phổ

Trong bản trường ca vĩ đại của dân tộc Việt Nam thế kỷ 20, có những nốt nhạc dẫu trầm buồn nhưng lại vang vọng mãi với thời gian. Đó là khúc hát về những người thanh niên đã xếp lại bút nghiên, gác lại những giấc mơ dang dở để xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước. Trong vô vàn những gương mặt kiên trung của "thời hoa lửa" ấy, nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm hiện lên như một đóa hoa ngọc lan trong ngần, tỏa hương thơm ngát giữa khói bom khét lẹt, mang trong mình một trái tim rực lửa yêu thương và lý tưởng cách mạng sáng ngời.

Đặng Thùy Trâm sinh ra và lớn lên giữa lòng Thủ đô Hà Nội, trong một gia đình trí thức có truyền thống ngành y. Tuổi trẻ của chị gắn liền với những con phố rợp bóng cây, với giảng đường Đại học Y Hà Nội, với những vần thơ lãng mạn và những bản nhạc du dương. Thế nhưng, khi miền Nam ruột thịt đang oằn mình trong mưa bom bão đạn, người con gái mang vẻ đẹp đài các, mộng mơ ấy đã đưa ra một quyết định thay đổi cả cuộc đời: Xung phong vào chiến trường đánh Mỹ. Năm 1966, chị để lại phía sau sự bình yên của Thủ đô, hành quân vào tuyến lửa Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi – một trong những chiến trường khốc liệt nhất lúc bấy giờ, nơi cái chết luôn rình rập từng giây từng phút.

Đến với Bệnh xá huyện Đức Phổ, chị Thùy Trâm không chỉ đối mặt với bom đạn kẻ thù mà còn phải đương đầu với muôn vàn thiếu thốn của một trạm y tế giữa rừng sâu. Không có đủ thuốc men, thiếu thốn dụng cụ y tế, chị và các đồng nghiệp phải tự tay dựng lán trại, cáng thương binh xuyên rừng, thậm chí lấy thân mình che chắn cho bệnh nhân khi máy bay địch càn quét. Có những ca mổ phải thực hiện dưới hầm đất tối tăm, ánh sáng duy nhất là ngọn đèn pin lờ mờ. Có những lúc, để giành lại giọt sự sống mong manh cho đồng đội, chị đã không ngần ngại vắt kiệt những giọt máu của chính mình. Bàn tay vốn quen lật từng trang sách nay chai sần vì đào hầm, rướm máu vì băng rừng lội suối, nhưng bàn tay ấy cũng đã ân cần xoa dịu biết bao vết thương, giành giật lại hàng trăm sinh mệnh từ tay tử thần.

Điều làm nên bức tượng đài Đặng Thùy Trâm không chỉ là sự gan dạ, mà còn là một tâm hồn vô cùng đẹp đẽ, nhạy cảm và chan chứa tình người. Giữa chiến trường ác liệt, chị vẫn là một người con gái hai mươi tuổi biết xót xa, biết khóc. Chị khóc thương những người lính trẻ vừa mới mỉm cười chào chị hôm qua, hôm nay đã vĩnh viễn nằm lại dưới lớp đất lạnh. Chị nhớ mẹ da diết trong những đêm mưa rừng tầm tã. Tất cả những góc khuất tâm hồn ấy đã được chị trút vào những trang nhật ký viết vội. Những dòng chữ đẫm nước mắt nhưng không hề bi lụy, mà toát lên một nghị lực phi thường:

"Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố."

Câu nói ấy như một lời thề sắt son, một phương châm sống của cả một thế hệ thanh niên không tiếc máu xương vì độc lập tự do của Tổ quốc.

Và rồi, ngày 22 tháng 6 năm 1970 định mệnh ấy đã đến. Trong một trận càn quét dữ dội của địch vào khu vực bệnh xá, để bảo vệ thương binh và đồng đội đang rút lui, chị Thùy Trâm đã ở lại tuyến sau cùng. Người nữ bác sĩ 27 tuổi nhỏ bé ấy đã dũng cảm ôm khẩu súng CKC, một mình kiên cường chống trả lại hàng chục tên lính Mỹ được trang bị vũ khí tận răng. Chị đã ngã xuống với tư thế của một người chiến thắng, máu của chị thấm đẫm mảnh đất Đức Phổ, hóa thành vĩnh cửu giữa tuổi thanh xuân rực rỡ nhất.

Sự hy sinh của chị không chìm vào quên lãng. Điều kỳ diệu là hai cuốn sổ tay nhật ký của chị đã rơi vào tay Frederic Whitehurst, một sĩ quan tình báo Mỹ. Khi định ném những cuốn sổ vào đống lửa tiêu hủy, người thông dịch viên đã ngăn lại và nói một câu mang tính lịch sử: "Đừng đốt, trong bản thân nó đã có lửa!" Ngọn lửa ấy chính là lý tưởng sống, là tình yêu nước rực cháy, là nhân cách lớn lao của một người phụ nữ Việt Nam. Nhờ ngọn lửa vô hình ấy, cuốn nhật ký đã được gìn giữ suốt 35 năm bên kia nửa vòng trái đất, trước khi trở về với quê hương, hóa thành một biểu tượng lay động hàng triệu trái tim.

Khép lại trang sử hào hùng của "thời hoa lửa", hình ảnh nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm vẫn mãi tỏa sáng rạng ngời. Chị là đại diện tiêu biểu cho một thế hệ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước / Mà lòng phơi phới dậy tương lai". Cuộc đời ngắn ngủi nhưng vô cùng vĩ đại của chị nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của hòa bình, về trách nhiệm phải sống sao cho xứng đáng với những người đã ngã xuống. Lời tâm tình của chị trong nhật ký dường như vẫn còn văng vẳng đâu đây, thúc giục mỗi chúng ta hãy sống một cuộc đời có ý nghĩa, biết yêu thương, biết cống hiến và không bao giờ cúi đầu trước những giông tố của cuộc đời.