Chân trần chí thép
Giữa đại ngàn Trường Sơn, có những con đường không được tạo nên từ giày dép hay xe cộ hiện đại, mà được mở ra bằng chính đôi chân trần của những con người rất trẻ.
Người ta gọi họ là những người mang “chân trần chí thép”.
Chân trần – vì đất rừng nóng bỏng, đá sắc, mưa lầy, nhưng họ vẫn đi.
Chí thép – vì giữa gian khổ và bom đạn, ý chí của họ không bao giờ gãy.
Ở một đội thanh niên xung phong thuộc tuyến đường Trường Sơn, có Thu – cô gái quê ở Quảng Bình. Thu mới mười chín tuổi, nhỏ người, tóc buộc gọn, đôi chân lúc nào cũng lấm bùn đất đỏ.
Ngày đầu vào đội, cô được phát đôi dép cao su cũ. Nhưng chỉ đi vài ngày, dép rách.
Từ đó, Thu đi chân trần.
Bạn bè lo:
– Đá rừng sắc lắm, chịu sao nổi?
Thu chỉ cười:
– Chịu được. Đường còn đi thì chân còn bước.
Những ngày mở đường, họ đi qua những đoạn rừng bị bom cày nát của Quảng Trị.
Đất đỏ, đá nhọn, hố bom đầy nước.
Mỗi bước chân là một vết xước.
Nhưng không ai dừng lại.
Vì phía trước còn đoàn xe cần thông đường.
Có lần, giữa một trọng điểm, máy bay địch bất ngờ đánh phá.
Tiếng nổ xé rừng.
Đất đá tung lên.
Thu đang san hố bom thì bị hất ngã.
Đồng đội chạy tới kéo cô:
– Đi giày vào!
Thu lắc đầu, đứng dậy:
– Không kịp. Làm tiếp đi.
Máu từ chân cô hòa vào đất đỏ, nhưng cô vẫn cầm cuốc tiếp tục lấp hố.
Không ai nói thêm gì.
Vì ai cũng hiểu: có những con người không cần giày để bước tiếp con đường của mình.
Một buổi tối nghỉ giữa rừng, cả đội ngồi quanh bếp lửa nhỏ.
Một người hỏi:
– Thu này, chân không đau à?
Thu nhìn xuống đôi chân đầy vết chai và sẹo:
– Đau chứ.
– Sao vẫn đi?
Thu cười nhẹ:
– Vì nếu mình dừng, con đường sẽ dừng.
Ngọn lửa bập bùng phản chiếu lên khuôn mặt cô gái trẻ.
Vừa yếu ớt.
Vừa mạnh mẽ đến lạ.
Thời gian trôi qua, chiến tranh đi qua từng con dốc, từng khúc rừng.
Những người “chân trần” ấy vẫn tiếp tục mở đường, san đá, dẫn lối cho xe ra tiền tuyến.
Không ai ghi hết tên họ.
Không ai đếm hết bước chân họ đã đi.
Chỉ có con đường ngày một dài hơn.
Nhiều năm sau hòa bình, con đường Trường Sơn xưa đã trở thành tuyến giao thông xuyên núi rừng xanh thẳm.
Người ta đi qua những đoạn đường phẳng lặng, không còn thấy dấu vết bom đạn.
Nhưng ở một vài nơi, dưới lớp đất mới, vẫn còn những vết đá cũ, những dấu chân xưa như in vào ký ức đất rừng.
Người ta dựng bia tưởng niệm.
Không khắc giày dép.
Không khắc xe cộ.
Chỉ khắc một câu:
“Những con người đã đi qua chiến tranh bằng đôi chân trần và ý chí sắt thép.”
Và từ đó, người ta hiểu rằng:
Chân trần chí thép không chỉ là hình ảnh của một thời.
Mà là biểu tượng của một thế hệ – những con người đã bước đi trên đá, trên bom đạn, trên mất mát… để mở ra con đường bình yên cho hôm nay.


