CHÀNG PHÁO BINH

Hoan gãi đầu, gãi tai. Trong lòng Hoan thích lắm nhưng ngặt nỗi nhà có bẩy anh em thì hai anh xung phong đi bộ đội, hai anh lập gia đình ra ở riêng, em trai còn nhỏ, em gái mới học lớp một. Bố mất từ khi Hoan chưa đầy 6 tuổi, mẹ thì đã già. Nhà có hơn ba mẫu ruộng được cấp ở đồn điền Văn Phú, chỉ có Hoan là lao động chính trong gia đình. Hoan đi bộ đội ai sẽ là người lo cho mẹ và các em. Trách nhiệm của một người con, một người anh khiến Hoan day dứt. Nhưng tình hình đang nước sôi, lửa bỏng thế này... Hoan đắm mình trong dòng suy nghĩ. Anh Khả vỗ vai Hoan:

- Cậu cứ suy nghĩ kỹ đi, xã chưa có nhà ai có 3 người đi bộ đội đâu, nhà cậu đã được xã trao tặng bằng “Gia đình vẻ vang”, giờ cậu xung phong đi nữa kiểu gì nhà cậu cũng được nhận “Bảng vàng danh dự”...

Nghĩ đi nghĩ lại cuối cùng Hoan gật đầu. Nhưng đâu phải muốn đi là đi ngay được, cũng phải có đợt, có kỳ tuyển quân mới đi được chứ. Suốt mấy hôm liền Hoan sốt sắng, đứng ngồi không yên. Hôm sau nữa anh Khả tìm Hoan, vui mừng thông báo:

- Hoan này, cậu chuẩn bị đi nhé, sáng mai có đợt tuyển quân bên Tuy Lộc, tại đình Bái Dương, tôi đã viết sẵn cho cậu tờ giấy giới thiệu đây rồi, mai cứ cầm sang đó là được...

Lòng rối như tơ vò, Hoan mừng lắm nhưng vừa mới hôm kia thôi, khi Hoan ngỏ ý với mẹ rằng muốn đi bộ đội, bà gạt luôn:

- Bầm đã nói rồi, con cứ ở nhà làm ruộng cho bầm, rồi bầm sẽ hỏi vợ cho. Chứ con đi, bầm biết trông cậy vào ai?...

Hoan trằn trọc không ngủ được, đêm cuối thu mát dịu mà trong lòng Hoan như có lửa đốt. Trời đã bắt đầu hửng sáng. Tiếng cọt kẹt bên giường Hoan khiến bà Hồng tỉnh giấc. Bà hỏi nhỏ:

- Có việc gì mà dậy sớm thế?

Hoan lấy cớ:

- Anh bạn xã bên hôm nay nhà có đám giỗ, anh ấy nhờ con sang sớm giúp anh ấy một tay. Bầm ở nhà lo liệu mọi việc...

Hoan không dám nói hết câu, vội sửa soạn để đi. Ở nhà lúc nữa kiểu gì bầm cũng hỏi cho ra nhẽ. Đến nơi, trước cửa đình mọi người đã tập trung đông đủ. Các anh bộ đội bảo Hoan cởi áo, chạy bộ vài vòng. Thấy chàng trai đương tuổi mười tám nhanh nhẹn khoẻ mạnh, các anh đồng ý liền. Hoan vui lắm. Hôm ấy hầu hết đều được trúng tuyển, riêng có anh Thuý người cùng xã là không được. Anh đã ngoài bốn mươi tuổi nhưng vẫn xung phong đi, khổ nỗi khi khám tuyển bác sỹ quân y thấy anh gầy quá, có bao nhiêu xương sườn đều khoe ra hết cả, chạy được một vòng thì đứng thở dốc. Ban tuyển quân không nhận, khuyên anh nên ở nhà. Anh Thuý bần thần một lúc, rút trong túi mấy vạn tiền lẻ, rồi anh cầm tay Hoan rơm rớm nước mắt:

- Anh chúc chú mày đi khoẻ, chú cầm lấy mấy đồng mà tiêu.

Dù không có gì ngoài bộ quần áo trên người nhưng Hoan dứt khoát từ chối:

- Em không lấy đâu, em có tiền đây rồi, anh còn các cháu ở nhà. Em chỉ nhờ anh đừng nói cho bầm em biết, kẻo bầm sẽ lên tận nơi đòi về...

Người đi. người ở dặn dò, bịn rịn. Trời sáng rõ, mấy chục người cùng nhau đến nhà thờ Yên Bình để đóng quân và tập luyện. Nhưng được một tuần thì Hoan bắt đầu thấy bất ổn. Hôm đi Hoan chẳng mang gì ngoài bộ quần áo mặc trên người, quần áo bẩn không biết lấy gì để thay. May sao hôm ra chợ Yên Bình, Hoan gặp ngay Tẩy - người cùng xóm Văn Phú làm thợ may ngoài chợ, Hoan mừng rỡ:

- Hay quá, cậu cho tớ mượn tạm bộ quần áo, chứ mấy hôm nay không có quần áo để thay, gay lắm.

Tẩy thật thà:

- Nói thật, áo thì tớ có nhưng quần dài thì không, tớ chỉ còn quần đùi thôi, cậu mặc tạm vậy nhé.

Gặp được người cùng quê, Hoan như cởi tấm lòng:

- Hôm nào cậu về quê, nhờ cậu nhắn cho bầm tớ biết tớ đang đóng quân ở Yên Bình. Bảo bà gửi quần áo cho tớ... ở nhà tớ còn ba bộ nữa...

Năm hôm sau, đang mồ hôi nhễ nhãi cùng anh em tập luyện ngoài đồng thì bà Hồng đến. Thấy Hoan gầy và đen. giọng bà thấp xuống:

- Dù sao con cũng đóng quân ở đây rồi, mẹ không trách, nhưng con phải dẫn mẹ đi gặp anh Hoà, anh Trường để mẹ nhờ các anh ấy một câu cho phải phép.

Nghe mẹ nói, nỗi lo trong lòng Hoan tan biến. Hoan xin phép Tiểu đội trưởng dẫn mẹ đi gặp anh Hoà - Trung đội trưởng, anh Trường - Đại đội phó. Gặp hai anh, bà thủng thẳng:

- Hôm nay tôi đến đây muốn trình bày với các anh. nhà tôi tuy neo người nhưng cũng có hai người đi bộ đội rồi, giờ nhà chỉ có nó là lao động chính... Tôi xin các anh báo cáo với cấp trên cho phép nó về để nó giúp bầm. giúp các em nó...

Bà Hồng kể lể dễ chừng phải đến nửa tiếng, nhưng Hoan quả quyết:

- Không được, con nhất định phải đi bộ đội đánh Tây chứ không thể về nhà được. Bầm về chịu khó làm lụng, nhờ các anh giúp đỡ thêm nữa.

Anh Trường nãy giờ im lặng cũng lên tiếng:

- Em nó đã quyết tâm thế, bác cứ cho em nó đi đánh thằng giặc Tây xem sao.

Bà Hồng dụi nước mắt:

- Ý con đã quyết, bầm cũng chiều con, con không về thì theo các anh đi đánh giặc. Có quần áo, cơm nếp đây, con cầm lấy rồi chịu khó mà tập với anh em...

Thấm thoắt cũng được hơn ba tháng, Tiểu đoàn 960 của Hoan được lệnh mở chiến dịch Sông Thao, đánh đồn Đại Bục - Đại Phác, đồn Dóm giải phóng sông Thao - Văn Yên - Yên Bái, lấy được hai khẩu 94 Anh của địch Lúc đó sau chiến dịch Quang Trung, Trung đoàn pháo binh 675 thiếu quân trầm trọng, cấp trên ra lệnh chẻ nhỏ 960 bổ sung cho 675. Tiểu đội của Hoan được bổ sung về Trung đội 1, Đại đội 756, Tiểu đoàn 275. Đây là Trung đoàn đầu tiên của pháo binh có sử dụng sơn pháo 75 của Nhật. Hoan cùng anh em được lệnh hành quân ven sông Thao, qua Phú Thọ, sang Hoà Bình, xuống Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình về Thanh Hoá luyện tập. Đêm đi, ngày nghỉ, nhờ dân khi vào vùng hậu địch. Tiểu đoàn của Hoan đã hoàn thành nhiệm vụ. Đông Xuân năm 1951, nhận lệnh của trên, Hoan cùng anh em quay về Đoan Hùng, phối hợp với Sư đoàn 312 vào giải phóng Nghĩa Lộ. Sau khi đánh đồn Bản Tủ - đồn án ngữ con đường phía trên xuống Nghĩa Lộ, anh em bắt đầu cuộc hành quân vào Nghĩa Lộ.

Hôm ấy đơn vị của Hoan được lệnh vào rừng làm lán, riêng Hoan cùng anh Lô nhận nhiệm vụ ở lại gác pháo cạnh đường cái chừng hai chục mét. Vũ khí duy nhất của hai anh em là khẩu súng trường K44. Khoảng 8 giờ sáng, Hoan phát hiện có một đoàn người mặc quần áo dài dân tộc đi từ hướng Bản Tủ về Nghĩa Lộ. Hoan vội gọi anh Lô:

- Anh Lô, hình như có lính dõng đi về hướng Nghĩa Lộ.

Lô nhìn theo hướng Hoan chỉ gật đầu:

- Đúng đấy, chú cầm súng nấp ở gốc cây, hô thật to, bắt chúng nó đứng lại, giơ tay lên, bỏ vũ khí xuống, quay đằng sau để anh ra tước vũ khí nhé.

Hoan làm theo đúng lời Lô dặn, lấy được 12 khẩu súng, 24 quả lựu đạn. Lúc bắt đám tù binh cởi áo dài ra thì trong áo tên nào cũng có cơm nếp, thịt gà, chúng mời nhưng hai anh em nhất định không ăn. Đêm đó đơn vị Hoan hành quân vào Nghĩa Lộ chờ lệnh đánh Nghĩa Lộ phố nhưng thất bại. Sáng hôm sau có lệnh anh em tháo pháo rút về rừng. Quân Pháp thả bom Napan cháy trụi cả vùng. Hôm sau nữa Tiểu đoàn của Hoan lại bố trí đánh nhưng vẫn không được đành phải rút quân. Bốn ngày liên tục đơn vị của Hoan hết gạo, hết đạn, tình hình hết sức gay cấn. Quân Pháp cũng biết tình hình của ta, chúng cho bốn chiếc Dacôta thả dù xuống Sài Lương chặn đường về Bản Tủ để quân ta không còn đường rút. Đơn vị của Hoan đành phải bôi mỡ vào pháo, đào hầm chôn giấu, vẽ bản đồ đánh dấu rồi rút sâu vào trong rừng. Quân địch không chịu thua, chúng bắt đầu thả truyền đơn kêu gọi đơn vị Hoan đầu hàng:

“Hỡi cán bộ chiến sỹ Sư đoàn 312, 315! Các anh đã bị bao vây và hết gạo rồi, mau mau đầu hàng Liên hiệp Pháp, các anh sẽ được đối đãi tử tế coi như một kẻ tù binh...”

Anh Lô nhặt được truyền đơn, bảo Hoan đọc. Nghe xong có người nhổ nước bọt:

- Chết thì thôi chứ chúng tôi không bao giờ đầu hàng.

Anh Bản - Tiểu đội trưởng xoa dịu:

- Các cậu cứ yên tâm. Theo nguồn tin cho biết thì Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã bố trí tiểu đoàn Thiết đao thuộc trung đoàn Lao - Hà - Yên phục kích ở Sài Lương, sẵn sàng tiếp ứng cho chúng ta rồi.

Không khí lắng dần rồi gần như im bặt, mỗi người bị cuốn theo dòng suy nghĩ, tâm trạng riêng. Đêm hôm đó quân Pháp chủ quan nghĩ quân ta đã kiệt lực liền đổ bộ, dựng trại. Không ngờ Tiểu đoàn Thiết đao đã đột nhập, đánh giáp lá cà, tiêu diệt toàn bộ quân đội dù của Pháp. Khoảng hai giờ sáng đơn vị của Hoan gặp Tiểu đoàn Thiết đao, nhận nhau qua ám hiệu. Thấy anh em đói quá, Tiểu đoàn Thiết đao nấu cơm cho anh em ăn, ưu tiên anh em pháo binh ăn trước để có sức quay lại nơi giấu pháo cách đó hơn mười cây số. Nhờ sự giúp đỡ của Tiểu đoàn Thiết đao và người dân trong vùng, sau đó đơn vị của Hoan lấy pháo an toàn, hành quân quay trở lại Yên Bái, sang đóng quân tại Tuyên Quang.

Cuối năm 1951, Trung đội của Hoan được lệnh phối hợp với Sư 312 để đánh đồn Tu Vũ - tiền tiêu của Hoà Bình thuộc huyện Thanh Thuỷ - Phú Thọ. Hoan cùng anh em hành quân từ Tam Nông qua thị xã Phú Thọ đóng quân ở làng Đồng Quán, đi qua dốc Kẽm Hem đến nơi tập kích. Đường đi là những hòn đá to được xếp quanh chân núi tạo thành đường, các bộ phận của pháo thì cồng kềnh lại rất nặng. Anh Ban nhìn một lượt rồi phân công từng nhóm khiêng các bộ phận pháo qua cánh đồng. Hoan, anh Dìn, anh Héo, anh Tăng nhận nhiệm vụ khiêng càng pháo. Càng pháo nặng gần bảy mươi kilôgam, Hoan với anh Dìn khiêng đằng trước, anh Tăng, anh Héo khiêng đằng sau. Mệt, đói và khát nhưng bốn anh em vẫn căng sức khiêng để sao cho di chuyển nhanh nhưng vẫn đảm bảo bí mật. Cách hàng rào lô cốt địch khoảng hai trăm mét không may đơn vị của Hoan bị lộ, địch liền bắn phản pháo và thả pháo sáng. Hoan lo lắng không biết xử trí ra sao thì may quá phía trước có mấy mô cỏ bói. Hoan và anh Dìn định nấp vào bãi cỏ bói nhưng nghĩ đến anh Tăng, anh Héo nên Hoan ra hiệu quay đầu pháo để hai anh nấp vào đó, còn mình và anh Dìn nằm rạp phía sau. Các chiến sĩ của đoàn 312 lúc đó cũng có mặt để phối hợp với đơn vị của Hoan. Vừa lúc ấy tiếng pháo bắn đến nơi “Bốc., bốc... Xoẹt... xoẹt.. Uỳnh... uỳnh...”, những tiếng nổ vang rền tưởng như muốn thủng màng nhĩ. Mọi thứ nhoà đi, Hoan chỉ kịp nhớ có một anh bộ binh chạy lại nằm đè lên người của Hoan, còn Hoan gần như bất tỉnh trước sức ép của pháo. Lúc tỉnh dậy Hoan thấy người nặng trịch, nghẹt thở, sờ lên thấy người lính bộ binh đã chết từ lúc nào, máu me be bét. Hoan vội gọi các anh nhưng chỉ thấy anh Lô đáp lời, anh Tăng, anh Héo bị trúng đạn pháo, thịt xương bắn lên cả hàng rào. Chân phải Hoan đau nhói, nhìn xuống, máu từ vết thương ở đùi chảy xuống ướt sũng cả ống quần. Chưa hết đau đớn và sợ hãi thì vừa dứt đợt pháo đã có lệnh tiếp tục tiến lên. Hoan cùng anh Lô cố sức kéo pháo, khiêng sát bờ rào dây thép gai. Tiếng anh Bản hô lớn “Lắp pháo”. Năm anh em vội vàng theo lệnh, lắp pháo, xúc đất đổ đầy vào sọt đan làm công sự nổi chờ lệnh bắn. Các anh em khác được lệnh đào hầm trú ẩn đằng sau cách bờ rào hai trăm mét. Pháo địch bắn trả như mưa, anh em hy sinh nhiều vô kể. Hoan lại cùng năm anh em khác ở sát bờ rào chuẩn bị tháo kim hoả, lên nòng pháo, ngắm chọn điểm. Hoan lấy sợi chỉ căng hình chữ thập, đốt nén hương lấy đầu hương căn cho anh Phảng ngắm điểm. Chọn được điểm bắn. anh Bản hô “Bắn”, anh Lô giật cò. Ngay viên đầu tiên, pháo của ta bắn trúng lô cốt của Pháp, tiêu diệt được đồn Tu Vũ, bắn sập đồn lô cốt để súng đại liên. Được mở đường, bộ binh của ta tiến vào đánh giáp lá cà, tiêu diệt gần hết quân địch. Cả Tiểu đoàn của Pháp giờ chỉ còn một Trung đội, chúng tháo chạy ra đường bờ sông đợi quân tiếp viện. Năm giờ sáng đơn vị của Hoan được lệnh đẩy pháo ra giáp bờ sông cạnh lò gạch đợi bắn quân hỗ trợ của Pháp. Vừa thấy đoàn Canô của địch, anh Bản hô lệnh “Ngòi nổ tức thì”. Với tỷ lệ sát thương cao, ba quả pháo mà Tiểu đội Hoan bắn đã tiêu diệt gần hết quân địch, giải cứu được một đoàn dân công. Những canô phía sau thấy vậy sợ hãi bỏ chạy không dám tiến vào. Sáng hôm sau đơn vị Hoan lại tiếp tục hành quân về rừng, đào hầm trú ẩn. Trong lúc đợi đơn vị ổn định, khoảng tầm năm, sáu giờ tối Hoan và anh Xuân được lệnh cùng anh em dân công đi thu nhận thi hài những người đã mất. Hoan dẫn mọi người quay lại chỗ anh Tăng, anh Héo đã hy sinh. Thi thể các anh bị bắn vỡ tung thành nhiều mảnh, giăng mắc các nơi. Hình ảnh trận đánh hôm trước lại hiện về, cảm giác chết hụt và việc phải chứng kiến cảnh anh em mình chết khiến đầu óc Hoan mụ mẫm. Mùi tanh nồng khiến Hoan ngộp thở, Hoan bất động nhìn những mảnh vải rách tơi tả lẫn vào xương thịt của anh em. Lòng Hoan lại dậy lên nỗi ân hận xót xa. Lỗi tất cả cũng chỉ vì Hoan lo cho các anh, muốn các anh được an toàn mà vô tình Hoan khiến các anh phải chịu cảnh đau xót. Đôi mắt Hoan đầm đìa nước mắt. Chợt có tiếng reo của anh Xuân:

- Hoan ơi, tao tìm thấy thằng Tăng đây rồi.

Hoan quay lại. Hình ảnh trước mắt khiến cậu thanh niên chưa đầy hai mốt tuổi muốn ngất xỉu. Xuân hai tay cầm hàm răng đen xỉn vì hút thuốc lào của anh Tăng giơ lên, lắc lắc:

- Mày nhìn mà xem, đúng nó đây này.

Hoan như người mất hồn cùng anh em thu lượm các thi thể cho vào tấm vải cuộn đem về. Những hình ảnh nhìn thấy lúc chiều khiến Hoan như người lên cơn sốt rét, Hoan bỏ ăn cả ngày sau đó. Đưa miếng cơm lên mồm mà Hoan không sao nuốt nổi, ngửi đâu Hoan cũng thấy mùi anh em đồng đội mình. Nhiệt độ ngoài trời như thấp hơn, cánh rừng trơ trụi hơn. Hoan ốm mất gần một tuần, rồi mọi việc cũng dần qua đi. Tình hình chiến sự đã bắt đầu bớt căng thẳng, cuối chiến dịch Hoà Bình, quân Pháp chuẩn bị rút lui, quân ta được lệnh đánh bao vây thị xã Hoà Bình. Trước tình hình đó, Pháp tổ chức đoàn canô, tàu chiến tiếp tế cho Hoà Bình. Đại đội của Hoan được lệnh bắn, ngăn cản sự tiếp tế của quân địch.

Thế trận lúc bấy giờ được bố trí khá chặt chẽ: Khẩu đội 1 bắn đón đầu, khẩu đội 2 bắn tuyến giữa, khẩu đội 3 bắn khoá đuôi. Suốt hai mươi ngày liền đơn vị của Hoan phục kích nhưng tuyệt nhiên không thấy tín hiệu của quân địch. Cứ ban ngày thì ẩn nấp, đêm xuống anh em mới cùng nhau ra sông tắm giặt, bắt cá về ăn. Lúc về bao giờ mọi người cũng phải đi giật lùi để xoá cho hết dấu vết. Sang ngày thứ 21, đơn vị Hoan phát hiện có một máy bay “bà già” của địch đi trinh sát, do thám. Không phát hiện được gì nên khoảng mười giờ đêm ngụy quân bắt đầu đi thuyền xuôi xuống. Buổi trưa ngày 22/12/1951 cả đơn vị của Hoan đang trực thì nghe có tiếng canô nổ từ phía thị xã Hoà Bình đi xuống. Canô địch vừa vào tầm bắn, anh Bản lệnh “Bắn”. Khẩu đội 1 bắn đón đầu trúng ngay canô, cái thứ hai, thứ ba đều bốc cháy. Chiếc canô thứ 4 đang định quay đầu trở lại thì bị khẩu đội 3 bắn chặn. Cùng lúc đó tàu chiến LCT chở một đại đội Commăngđô của Pháp định mở máy tốc hành vượt qua, nhưng vừa đến tầm ngắm liền bị khẩu đội 1 bắn 2 quả vào đầu mũi, chúng quay vào bờ sông định chạy thì bị lĩnh thêm 5 quả nữa rồi chìm hẳn.

Chỉ trong vòng hai mươi phút, đơn vị của Hoan đã tiêu diệt 4 canô, một tàu chiến mà không người nào hi sinh hay bị thương. Anh em hò reo, nhận lệnh tháo pháo khẩn trương rút lên rừng. Chỉ hai mươi phút sau đó quân địch điên cuồng thả bom Napan cháy trụi cả khu bờ sông. Với chiến thắng giòn giã, đơn vị của Hoan được Bác Hổ trao tặng lá cờ "Chiến thắng Lạc Song", anh em vô cùng phấn khởi, tự đặt lời hát vui với nhau:

“Hai mươi hai, giữa một buổi trưa, đoàn tàu vừa đến chìm xuống đáy sông. Hoan hô chiến sỹ lập công. “Đoàn voi” xung kích ven sông ca rằng: Chiến thắng sông Đà tô thêm sức mạnh. Pháo binh ta lập công, Pháo binh ta lập công...”

Gian khổ hoà lẫn niềm vui, Hoan chững chạc lên trông thấy. Hoan đã học qua lớp bốn, nên Hoan được anh em tín nhiệm làm người ghi chép, đọc phổ biến các loại giấy tờ cho đơn vị. Dù vất vả nhưng được các anh quý mến, chiều chuộng, Hoan thấy vui lắm. Hôm ấy nhận lệnh trên: “Biến tên phi công Pháp trở thành lính vận tải”, Hoan được giao nhiệm vụ đọc hướng dẫn bắn máy bay địch bằng pháo cắt ngòi. Hoan trực tiếp là người cắt ngòi nổ trong phạm vi 2.000m. Đọc thì đọc vậy nhưng chính Hoan cũng không biết phải cắt ngòi thế nào cho chuẩn. Chiếc Dacôta vừa lượn đến tầm ngắm, anh Bản hô lệnh “Cắt ngòi tầm bắn 2.000m”, Hoan áng chừng rồi cắt. Có lệnh “Bắn” anh Phảng là người ngắm, còn anh Lô làm lệnh bắn. Chiếc Dacôta bay phía trên, mấy chiếc Hencát làm nhiệm vụ bảo vệ rà rà bay phía dưới. Viên pháo bay ra khỏi nòng, vọt qua chiếc Dacôta, hết tầm rơi xuống trúng ngay vào chiếc Hencát bảo vệ phía dưới. Anh em bộ binh thấy vậy hoan hô rầm rầm: “Pháo binh bắn rơi máy bay Hencát! Pháo binh bắn rơi máy bay Hencát! Nhờ vụ ấy mà đơn vị Hoan sau được cấp trên khen thưởng là đơn vị pháo binh đầu tiên bắn rơi máy bay. Hoan vừa sướng lại vừa ngượng đỏ mặt.

Sau đó đơn vị của Hoan được lệnh phối thuộc đi theo Trung đoàn của Sư 308 sang chặn địch ở đường Quốc Lộ số 6. Bấy giờ địch đã đến đường cùng, chúng có kế hoạch chuẩn bị rút lui. Nhờ sự chuẩn bị chu đáo của cấp trên nên khi đơn vị của Hoan ra đến bờ sông thì dân công Phú Thọ đã đội thuyền đợi sẵn. Thuyền nhiều như lá tre, anh em cứ 4 người một thuyền vượt sông. Khi qua bãi cát anh Ban ra lệnh: Pháo binh đi giữa, một bộ phận bộ binh đằng sau đi giật lùi để xoá dấu vết. Được một ngày một đêm thì địch bắt đầu tháo lui. Đơn vị của Hoan bám sát mục tiêu, bắn cháy 3 xe bọc thép, 1 xe tăng. Bộ binh của ta thừa thắng xông vào đánh giáp lá cà khiến quân địch vội vàng tháo chạy, rút về Xuân Mai - Hà Nội.

Kết thúc chiến dịch Hoà Bình, Khẩu đội của Hoan được tặng “Huân chương quân công hạng Nhất”, riêng anh Bản được nhận ‘‘Huân chương chiến sỹ hạng Nhất”. Anh em vui mừng, phấn khởi, nhận lệnh quay về thôn Vực Vại, xã Đổng Rôm, Tuyên Quang làm lán trại, học tập và rèn luyện. Sau bao ngày khó khăn gian khổ, Hoan lại cùng anh em trở về địa bàn quen thuộc. Về đến nơi, anh em hò reo vui sướng. Người đi tắm rửa, người kiếm đồ ăn, người sửa lán trại, tinh thần anh em vô cùng phấn khích. Đến giờ nghỉ, Hoan vội ngả mình lên võng. Lần đầu tiên sau bao ngày xông pha các chiến dịch, lăn lộn cùng chiến trường Hoan thấy lòng mình nhẹ nhõm. Chàng trai hai mốt tuổi là Hoan lúc này mới thấy rõ trọng trách thiêng liêng mà mình đang gách vác. Đó là những chuỗi ngày mệt mỏi nhưng cũng rất vui, gian khổ, thậm chí cả sợ hãi nhưng rất đỗi hào hùng và đáng trân trọng... Hoan với tay kéo chiếc chăn trấn thủ bị thủng lỗ chỗ đắp ngang bụng, giấc ngủ ùa đến. Trong giấc mơ Hoan thấy bầm đang đứng cửa ngóng Hoan, lại thấy một khuôn mặt trắng hồng rất lạ cứ nhìn Hoan đăm đắm. Bầm cầm tay cô gái đặt vào tay Hoan, rồi hai người bước đi. Hoan chạy theo nhưng không kịp. Lá rừng xào xạc, nắng và gió. Hoan lại thấy mình đang cùng anh em ngồi quây quần bên bờ sông hôm nào, cùng hát vang bài hát pháo binh. Bờ sông đầy nắng, hắt lên những viên kim cương lấp loá trên mặt sông. Tiếng hát mỗi lúc một to, âm vang, lan toả khắp mặt sông...