Chàng trai Dao đỏ trên chiến trường Biên giới
Những năm 1960, khi chiến tranh tái bùng lên ở miền Bắc, núi rừng Mường Bo (Lào Cai) không còn bình yên như những mùa sương mù trước đó. Trong bối cảnh ấy, chàng trai người Dao – tên Ngọc Văn Sình – 19 tuổi, mạnh mẽ và gan dạ, là một trong những thanh niên đầu tiên xung phong lên đường tham gia lực lượng dân quân du kích.
Sinh ra trong gia đình nghèo, cha mất sớm, Sình sớm biết nỗi nhọc nhằn của đời sống bản làng. Đêm trước khi lên đường nhập ngũ, anh đưa chiếc khăn đỏ của cha cho mẹ và nói:
“Con đi để bản mình không còn tiếng khóc.”
Câu nói bình dị, nhưng chứa đựng tình yêu đối với núi rừng, với con người quê hương mình.
Được phân công làm trinh sát, Sình trở thành người dẫn đường trong các cuộc phục kích dọc tuyến Mường Hoa – Sa Pa. Với khả năng leo núi, ẩn nấp, bám rừng, người Dao Mường Bo ấy đã dẫn dắt các tổ chiến đấu vượt qua rừng rậm, vách đá, tiếp cận sát vị trí địch. Đồng đội gọi anh bằng cái tên thân thương mà đầy tự hào:
“Hùm đỏ Mường Bo.”
Trong một trận đánh vào cuối năm 1965 trên đèo Ô Quy Hồ, đơn vị của Sình tiến công kho lương thực của địch. Trận đánh diễn ra căng thẳng trong mưa lạnh. Khi một chiến sĩ trẻ bị thương, Sình lao ra kéo đồng đội về nơi an toàn, rồi tiếp tục yểm trợ cho tổ đánh chính. Kết thúc trận đánh, nhiệm vụ hoàn thành, nhưng tay anh đã vương vết đạn.
Vết thương chưa kịp lành, Sình lại xin trở về đơn vị. Anh từng nói:
“Người Dao mình quen núi rừng, chỉ sợ không làm tròn việc nước.”
Năm 1969, trong một trận đánh phá cầu, quả bom hẹn giờ bị kẹt, có nguy cơ gây thương vong lớn. Sình không chần chừ, lao đến đẩy đồng đội ra khỏi vùng nguy hiểm. Bom phát nổ, anh hi sinh trong làn lửa đỏ. Chiếc khăn đỏ năm nào – biểu tượng của người đàn ông Dao – cũng biến mất trong khói đen.
Tin anh hi sinh được đưa về Mường Bo vào mùa lúa chín. Người mẹ già ôm chiếc ba lô cũ, khóc mà không thành tiếng. Cả bản lặng im đốt hương, treo cờ trước cửa, tưởng nhớ người con dũng cảm. Trên tấm bia nhỏ, người ta khắc lại câu nói cuối cùng của anh:
“Chiến đấu để bản làng không còn ai phải khóc.”
Ngày nay, trong mỗi dịp lễ hội truyền thống, khi tiếng trống, tiếng khèn, tiếng hát Dao vang lên giữa núi rừng, người dân Mường Bo lại kể về chàng trai ấy – một biểu tượng của lòng yêu nước, của sự hi sinh thầm lặng mà cao đẹp.
