Chàng trai làng Đông Phù bước vào con đường cách mạng

Tại vùng quê Đông Phù, huyện Thanh Trì, ngoại thành Hà Nội, vào ngày 2 tháng 2 năm 1917, một cậu bé cất tiếng khóc chào đời trong một gia đình lao động bình dị. Cậu bé ấy mang tên Nguyễn Duy Cống, sau này được cả đất nước biết đến với cái tên Đỗ Mười—một nhà lãnh đạo kiên định, người đã dành gần trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng và xây dựng đất nước.

Những năm đầu thế kỷ XX, đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Cuộc sống của người dân vô cùng cơ cực. Từ nhỏ, Nguyễn Duy Cống đã chứng kiến cảnh nhiều người lao động bị bóc lột, nghèo đói và không có tiếng nói trong xã hội. Chính những hình ảnh ấy đã sớm hình thành trong ông tinh thần phản kháng và khát vọng được góp sức thay đổi vận mệnh dân tộc.

Tuổi trẻ của ông không gắn với trường lớp hay cuộc sống đủ đầy, mà gắn với lao động chân tay để phụ giúp gia đình. Ông từng làm nhiều nghề để kiếm sống, trong đó có nghề thợ sơn. Công việc vất vả nhưng cũng giúp ông hiểu rõ hơn cuộc sống của tầng lớp lao động, hiểu được nỗi cơ cực của người dân mất nước.

Năm 1936, khi phong trào dân chủ phát triển mạnh trong cả nước, Nguyễn Duy Cống bắt đầu tham gia các hoạt động yêu nước. Ông tiếp xúc với nhiều thanh niên tiến bộ, được nghe nói về con đường giải phóng dân tộc, về lý tưởng cách mạng. Những tư tưởng ấy nhanh chóng tạo ảnh hưởng sâu sắc đến ông.

Không lâu sau, ông tích cực tham gia vận động công nhân, tổ chức các phong trào đấu tranh đòi quyền lợi cho người lao động. Chính trong quá trình đó, ông ngày càng nhận ra rằng muốn cứu nước, không thể chỉ dừng lại ở những hành động nhỏ lẻ mà phải đi theo một con đường cách mạng rõ ràng.

Năm 1939, ông chính thức được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Đó là dấu mốc đặc biệt, mở ra một chặng đường hoàn toàn mới trong cuộc đời ông. Nhưng đi cùng với lý tưởng là hiểm nguy. Năm 1941, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án tù. Dù bị giam giữ trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt tại nhà tù Hỏa Lò, ông vẫn giữ vững niềm tin cách mạng.

Trong tù, Nguyễn Duy Cống không đầu hàng, không dao động. Ông cùng các đồng chí bí mật trao đổi tài liệu, động viên nhau giữ vững tinh thần. Đối với ông, nhà tù không thể giam giữ được ý chí của người cách mạng.

Năm tháng tuổi trẻ đầy gian nan ấy đã rèn luyện nên bản lĩnh của một người cộng sản kiên trung. Từ một chàng trai làng quê nghèo, Nguyễn Duy Cống—Đỗ Mười—đã bước vào con đường lớn của dân tộc. Và đó mới chỉ là khởi đầu cho một cuộc đời cống hiến không ngừng nghỉ.