Chàng trai Nam Bộ học chữ để bay

Gia đình Trọng nghèo lắm. Ban ngày cha mẹ làm thuê, tối đến mới có thời gian dạy con học chữ. Ánh đèn dầu chỉ đủ soi một góc bàn nhỏ, nhưng đêm nào Trọng cũng ngồi học đến khuya.

Một lần mẹ hỏi:

“Con học nhiều thế để làm gì?”

Cậu ngẩng lên, đôi mắt sáng:

“Để sau này giúp nước, mẹ ạ.”

Người mẹ nghe mà lặng đi.

Ở lớp học Việt kiều, Trọng luôn đến sớm nhất. Cậu học tiếng Việt rất chăm, rồi học thêm tiếng Thái, sau đó tìm hiểu cả những tài liệu cách mạng bằng nhiều thứ tiếng khác nhau.

Thầy giáo từng hỏi:

“Điều gì khiến em thích học đến vậy?”

Trọng trả lời:

“Vì người không biết chữ thì khó hiểu được nỗi khổ của dân mình và con đường cứu nước.”

Câu trả lời ấy khiến thầy nhớ mãi.

Tôi được nghe kể rằng trong túi áo của cậu luôn có một mảnh giấy nhỏ ghi hai chữ “Việt Nam”. Mỗi khi mệt mỏi, cậu lại lấy ra nhìn như tự nhắc mình vì sao phải cố gắng.

Có đêm mưa lớn, gió làm ngọn đèn chao đảo suýt tắt. Cha cậu bảo:

“Thôi ngủ đi, mai học tiếp.”

Trọng lắc đầu:

“Nếu con bỏ dở việc học thì giấc mơ của con cũng dở dang.”

Người cha nhìn con trai rất lâu rồi lặng lẽ châm thêm chút dầu còn lại trong chai.

Những năm sau, khi bước vào con đường cách mạng, chính vốn hiểu biết và khả năng học hỏi nhanh đã giúp Nguyễn Văn Trọng hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Một đồng đội cũ từng nói với tôi:

“Trọng không phải người học để hơn người khác. Cậu ấy học để trở thành người có ích cho đồng bào.”

Mỗi lần viết lại câu chuyện này, tôi luôn hình dung cậu thanh niên gầy gò ngồi dưới ánh đèn dầu, trước mặt là trang sách cũ, ngoài kia là đêm tối của những năm mất nước.

Cậu học không phải để bay lên bầu trời, mà để nâng mình lên khỏi sự u tối của một dân tộc đang bị áp bức.

Và có lẽ, đó mới là đôi cánh lớn nhất của tuổi trẻ Nguyễn Văn Trọng: tri thức, lòng yêu nước và khát vọng tự do cho Việt Nam.