Chàng trai xóm Đồng Giai lên đường
Năm 1969, ở xóm Đồng Giai, xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An, có một chàng trai vừa tròn 19 tuổi tên là Nguyễn Công Nhi. Tuổi mười chín, cái tuổi mà ở quê nhà, những chàng trai đang bắt đầu làm quen với những mùa lúa, với công việc đồng áng và những dự định giản dị cho tương lai. Nhưng đất nước khi ấy vẫn đang trong những năm tháng chiến tranh. Tiếng gọi lên đường đã đưa những người con trai của làng quê rời mái nhà, rời người thân để bước vào một hành trình mà không ai biết trước ngày trở về.
Nguyễn Công Nhi cũng như bao thanh niên cùng thời. Năm 1969, ông lên đường nhập ngũ. Sau ba tháng huấn luyện tân binh, ông được điều về Tiểu đoàn 31, F305 Đặc công, thuộc Bộ Tư lệnh Đặc công. Từ một chàng trai quê Nghệ An, ông bắt đầu cuộc đời của một người lính. Hành trang của tuổi trẻ khi ấy không có gì nhiều: một chiếc ba lô, một khẩu súng và một niềm tin giản dị vào con đường mình đã chọn.
Những ngày đầu trong quân ngũ chắc hẳn đã mở ra trước mắt người thanh niên Nguyễn Công Nhi một thế giới hoàn toàn khác. Nếu ở quê nhà, cuộc sống gắn với ruộng đồng và những sinh hoạt bình dị, thì trong quân ngũ là kỷ luật, huấn luyện và chuẩn bị cho những nhiệm vụ chiến đấu. Ba tháng huấn luyện tân binh trôi qua, ông được điều về đơn vị đặc công. Từ đây, cuộc đời người lính của ông thực sự bước vào một chặng đường mới.
Sau hơn nửa thế kỷ, ký ức của một người lính già về những năm tháng ấy đã không còn nguyên vẹn. Nhiều trận đánh, nhiều địa danh, nhiều ngày tháng đã phai mờ theo thời gian. Nhưng có những điều thời gian không thể xóa đi. Đó là những trận đánh mà ông từng trực tiếp trải qua, những địa danh chiến trường và đặc biệt là những gương mặt đồng đội từng sống, chiến đấu bên ông.
Năm 1972 là một trong những năm tháng ông còn nhớ rõ. Đơn vị của ông tham gia chiến đấu trên chiến trường Trị - Thiên, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế. Đây là thời kỳ chiến sự đặc biệt ác liệt. Trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972, Quảng Trị trở thành một trong những chiến trường trọng điểm. Ngày 2/4/1972, Cam Lộ được giải phóng. Những người lính đặc công cũng có mặt trong những trận chiến ở vùng đất ấy.
Nhưng phía sau những con số, địa danh và mốc thời gian của lịch sử là cuộc đời của từng người lính. Với Nguyễn Công Nhi, đó là những năm tháng của tuổi trẻ. Ông đi vào chiến tranh khi mới mười chín tuổi và phần lớn những năm tháng đẹp nhất của tuổi đôi mươi đã gắn với quân ngũ.
Nhiều năm sau, khi đã trở về quê hương, cuộc sống của ông trở lại với những mùa lúa, gia đình và công việc đời thường. Thế nhưng tuổi trẻ năm nào vẫn còn ở lại trong ký ức. Mỗi khi nhớ về những ngày chiến đấu, ông không chỉ nhớ những trận đánh mà còn nhớ những người đồng đội từng sát cánh bên mình.
Chàng trai xóm Đồng Giai năm 1969 đã trở thành người lính Nguyễn Công Nhi của những năm chiến trường. Ông lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo một niềm tin giản dị. Và hơn nửa thế kỷ sau, khi nhìn lại, điều còn đọng lại không phải chỉ là những năm tháng quân ngũ, mà là ký ức về một thế hệ đã đem tuổi thanh xuân của mình đi qua chiến tranh.
