Chấp nhận hi sinh để tìm ra cách đánh 'siêu pháo đài bay' B52
Chấp nhận hi sinh để tìm ra cách đánh 'siêu pháo đài bay' B52
Bắn rơi máy bay địch mới được vượt sông
Trung đoàn tên lửa 238 là trung đoàn tên lửa thứ hai của Binh chủng Tên lửa. Tháng 4-1966, trung đoàn 238 nhận lệnh cơ động vào Vĩnh Linh (Quảng Trị) với nhiệm vụ rất đặc biệt: nghiên cứu cách đánh B52.
"Nhiệm vụ đó là thử thách rất lớn với trung đoàn. Bộ Tổng tham mưu và Bác Hồ gợi ý: các chú muốn bắt cọp phải vào hang", trung tướng Nguyễn Xuân Mậu, 97 tuổi - nguyên phó chính ủy Quân chủng Phòng không - Không quân - nhớ lại.
Tháng 6-1966, trung đoàn 238 cơ động từ Hải Phòng vào Vĩnh Linh. "Khi vào đến Nghệ An, trung đoàn nhận nhiệm vụ phối hợp với các lực lượng vũ trang Quân khu 4 đánh địch bảo vệ giao thông trên địa bàn quân khu. Trong câu chuyện vui, Tư lệnh Quân khu 4 yêu cầu: tiểu đoàn nào bắn rơi máy bay Mỹ trên quê hương Bác mới được cấp giấy phép vượt sông Lam", trung tướng Nguyễn Xuân Mậu cho biết.
Sáng ngày 28-7-1966, tiểu đoàn 84 đã bắn rơi hai chiếc A-4E xuống khu vực huyện Diễn Châu, lập được chiến công để giành "giấy phép" vượt sông Lam.
Đêm 28-7-1966, khi hành quân qua phà Bến Thủy gần trót lọt thì do chưa có kinh nghiệm, khi phà cập bến, một xe xích kéo bệ phóng tên lửa bị rơi xuống sông! Trung đoàn lệnh cho tiểu đoàn 84 tiếp tục hành quân, chỉ để lại một cán bộ đại đội, một cán bộ xe bệ phóng cùng Ban kỹ thuật Trung đoàn lo việc trục vớt.
Được sự giúp đỡ của Quân khu 4 và công nhân phà Bến Thủy, sau hơn một tuần làm việc dưới sự khống chế ngày đêm của máy bay địch, bộ phận kỹ thuật mới trục vớt được chiếc xích xe và bệ phóng lên bờ và sửa chữa, thay thế các bộ phận hỏng.
Nửa tháng sau, khẩu đội bệ phóng tiếp tục hành quân đuổi theo đội hình tiểu đoàn 84.
Trung tướng Nguyễn Xuân Mậu cho biết: "Từ thị xã Hà Tĩnh vào Kỳ Anh chỉ khoảng 50km nhưng có gần 40 chiếc cầu. Địch liên tục đánh phá suốt ngày đêm. Tiểu đoàn 84 chuẩn bị vượt cầu Rác thì địch ném bom tọa độ! Cầu bị hỏng, đợi sửa chữa xong thì trời sáng".
"Tình thế rất khó khăn. Quay lui không được, tiểu đoàn 84 phải dừng lại chờ đến tối hành quân. Trong lúc tiến thoái lưỡng nan thì nhân dân các làng gần đó đã dỡ nhà mình ra ngụy trang cho tên lửa giữa cánh đồng trống trải".
Qua được cầu Rác đến cầu Trung (phía bắc huyện Kỳ Anh) thì tiểu đoàn 84 bị địch khống chế 7 ngày đêm. Chúng đánh phá liên tục. Cầu vừa ngắn vừa nhỏ, ta sửa, địch đánh. Tiểu đoàn không hành quân qua được.
Sau, người dân và thanh niên xung phong chặt cành cây to bó thành từng bó lát mặt đường chống lầy cho bộ đội tên lửa hành quân. Máy bay địch ập đến thả bom bi. Gần 200 người dân và thanh niên xung phong bị thương vong.
Sau hơn 10 ngày hành quân gian khổ, ác liệt trên chặng đường dài 200km, tiểu đoàn 84 đã anh dũng đánh địch mà đi, bảo đảm an toàn cho cả người lẫn vũ khí và vào đến nông trường Phú Quý (Quảng Bình).
