CHÂU THỊ SANG – NGƯỜI MẸ GỬI TRỌN TÌNH YÊU NƯỚC QUA NGƯỜI CON DUY NHẤT
Sinh năm 1920 tại xã Phú Hữu, quận Long Thành, tỉnh Biên Hòa (nay thuộc huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai), Mẹ Châu Thị Sang lớn lên trong một gia đình nông dân bình dị. Sau khi lập gia đình, mẹ về làm dâu tại Đại Phước, một xã láng giềng cách quê nhà vài cây số. Chồng mẹ là ông Trương Văn Trung, người quanh năm gắn bó với ruộng đồng. Cuộc sống gia đình tuy không giàu sang nhưng tương đối đủ ăn so với nhiều hộ dân trong vùng. Mẹ chỉ có một người con trai duy nhất là Trương Vĩnh Phúc, sinh năm 1944. Đó cũng là niềm vui, niềm hy vọng và chỗ dựa tinh thần lớn nhất của mẹ.
Những biến động của thời cuộc sớm đưa gia đình mẹ đến gần với phong trào cách mạng. Ngay trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, phong trào Thanh niên Tiền phong từ Sài Gòn lan về Đại Phước, thu hút đông đảo người dân tham gia. Ông Trung cùng nhiều người trong làng tích cực tập luyện, tuần tra, canh gác, góp sức bảo vệ xóm làng. Khi thực dân Pháp đánh chiếm Nhà Bè, Cát Lái và kho bom Thành Tuy Hạ, chúng cũng lập bốt tại Đại Phước nhằm kiểm soát địa bàn. Tham gia lực lượng dân quân du kích Phước Thành, ông Trung bị địch chỉ điểm, bắt giam tại Thành Tuy Hạ một thời gian. Sau khi được thả, ông tiếp tục hoạt động, trở thành cơ sở bí mật của cách mạng tại địa phương.
Trong suốt những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, rồi đến giai đoạn đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ở miền Nam, gia đình mẹ vẫn âm thầm nuôi dưỡng tinh thần yêu nước. Trương Vĩnh Phúc được cha mẹ nuôi cho ăn học. Qua những câu chuyện về hoạt động cách mạng của cha và những biến động trên quê hương, anh dần nhận thức được trách nhiệm của tuổi trẻ trước vận mệnh đất nước. Khi đứng trước nguy cơ bị bắt đi quân dịch, được bà con, trong đó có những cán bộ và cơ sở cách mạng bí mật, tuyên truyền, giáo dục, anh càng xác định rõ con đường mình lựa chọn.
Chiều ngày 7 tháng 3 năm 1966, các anh Năm Thà và Huỳnh Đức Thắng tổ chức đưa Trương Vĩnh Phúc xuống căn cứ rừng Sác Phước An. Tại đây, anh gia nhập Đại đội 245 huyện Long Thành, tham gia cơ động chiến đấu trên địa bàn hai huyện Long Thành và Nhơn Trạch. Từ một người con trong gia đình nông dân, Phúc đã trở thành người chiến sĩ trực tiếp góp sức vào cuộc đấu tranh giải phóng quê hương.
Ngày con trai rời nhà đi theo cách mạng cũng là lúc nỗi nhớ thương bắt đầu đè nặng trong lòng người mẹ. Mẹ Châu Thị Sang vốn chỉ có một người con, nay phải sống xa con giữa những năm tháng chiến tranh đầy hiểm nguy. Nỗi mong ngóng, lo âu kéo dài khiến mẹ sinh bệnh. Do điều kiện thuốc men, chữa trị thiếu thốn, mẹ qua đời ngay trong năm 1966, khi tuổi đời mới 46. Mẹ ra đi mà chưa kịp biết hết chặng đường chiến đấu của con, cũng chưa thể gặp lại người con trai duy nhất sau ngày anh rời gia đình.
Sau khi mẹ mất, ông Tám Trung tục huyền. Tuy nhiên, tình cảm gia đình và sự gắn bó với người con nơi chiến khu vẫn được duy trì. Ông cùng người vợ kế, thông qua sự móc nối của chị Hai Thành, bà Hai Bích và bà Hai Hầu, đã tìm cách đến thăm Phúc tại Bàu Bông, Phước An và một số địa điểm khác. Những chuyến thăm giữa thời chiến không chỉ là sự động viên đối với người chiến sĩ mà còn là sợi dây kết nối tình thân giữa hậu phương và tiền tuyến.
Cuộc kháng chiến ngày càng diễn ra ác liệt. Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, quân dân miền Nam giành được những thắng lợi quan trọng, buộc Mỹ phải từng bước điều chỉnh chiến lược và ngồi vào bàn đàm phán tại Paris. Tuy nhiên, tại chiến trường Nhơn Trạch, địch vẫn tăng cường đánh phá hành lang Biên Hòa – Vũng Tàu bằng bom đạn, chất độc hóa học, máy cày ủi địa hình và những cuộc càn quét quy mô lớn. Khu vực lòng chảo Nhơn Trạch trở thành một trong những địa bàn chịu nhiều tổn thất nặng nề.
Trước sức ép và cường độ đánh phá của địch, các đơn vị cách mạng phải phân tán lực lượng để duy trì hoạt động. Đại đội 240 huyện Long Thành cơ động chiến đấu trên cả hai phía đông và tây lộ 15. Trong hoàn cảnh chiến trường vô cùng khốc liệt ấy, ngày 8 tháng 3 năm 1970, Tiểu đội trưởng Trương Vĩnh Phúc anh dũng hy sinh trong một trận chiến đấu tại Vườn Huệ, khu vực giáp ranh hai xã Long Tân và Phú Hội. Mãi khá lâu sau đó, ông Tám Trung mới nhận được tin dữ về người con trai duy nhất.
Mẹ Châu Thị Sang đã không còn để biết rằng người con mình từng ngày mong ngóng đã ngã xuống giữa chiến trường, hiến dâng tuổi trẻ cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Cuộc đời mẹ khép lại khi chiến tranh vẫn chưa kết thúc, nhưng sự hy sinh của mẹ và người con trai duy nhất đã trở thành một phần trong những mất mát, cống hiến lớn lao của các gia đình Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến.
Với sự hy sinh cao cả ấy, Mẹ Châu Thị Sang được Nhà nước truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” theo Quyết định số 814/KTCTN ngày 24 tháng 4 năm 1996. Năm 2000, mẹ và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba.



