CHÂU THỊ TẾ – NGƯỜI PHỤ NỮ ĐỨNG SAU CÔNG TRÌNH KÊNH VĨNH TẾ

CHÂU THỊ TẾ – NGƯỜI PHỤ NỮ ĐỨNG SAU CÔNG TRÌNH KÊNH VĨNH TẾ

Đầu thế kỷ XIX, vùng biên giới Tây Nam của đất nước vẫn còn nhiều khó khăn. Những cánh đồng hoang hóa trải dài, giao thông cách trở, việc đi lại giữa Châu Đốc và Hà Tiên chủ yếu dựa vào những tuyến sông rạch tự nhiên quanh co. Để phát triển kinh tế, ổn định dân cư và bảo vệ biên cương, triều Nguyễn quyết định cho đào một con kênh lớn nối liền Châu Đốc với Hà Tiên.

Công trình ấy về sau được biết đến với tên gọi nổi tiếng là Kênh Vĩnh Tế.

Người được giao chỉ huy công trình là Thoại Ngọc Hầu. Tuy nhiên, ít ai biết rằng phía sau thành công của công trình lịch sử này còn có dấu ấn của một người phụ nữ đức độ và giàu lòng nhân ái, đó là Châu Thị Tế.

Năm 1819, công trình chính thức khởi công. Hàng chục nghìn dân binh và nhân công từ nhiều địa phương được huy động tham gia đào kênh. Đây là công trình vô cùng đồ sộ đối với thời bấy giờ. Toàn bộ việc đào đắp đều thực hiện bằng sức người với cuốc, xẻng, đòn gánh và xuồng ghe thô sơ.

Công việc diễn ra trong điều kiện hết sức khắc nghiệt. Mùa nắng, cái nóng gay gắt khiến nhiều người kiệt sức. Mùa mưa, nước ngập, bùn lầy và muỗi mòng dày đặc. Nhiều dân phu mắc bệnh sốt rét, kiết lỵ và các loại dịch bệnh khác.

Biết rõ những khó khăn ấy, bà Châu Thị Tế thường xuyên cùng các thuộc hạ đến các điểm tập trung dân công để thăm hỏi, động viên và hỗ trợ những người đang tham gia công trình.

Theo nhiều tư liệu lịch sử địa phương, bà đặc biệt quan tâm đến đời sống của dân phu. Bà cho tổ chức cấp phát lương thực, thuốc men, chăm sóc người đau yếu và tìm cách hỗ trợ gia đình những người gặp khó khăn trong quá trình lao động.

Nhiều người kể lại rằng mỗi khi nghe tin nơi nào có dân công bị bệnh hoặc thiếu thốn lương thực, bà đều tìm cách giúp đỡ. Đối với bà, những người đang đào kênh không chỉ là người lao động thực hiện mệnh lệnh triều đình mà còn là những người dân đang góp sức xây dựng quê hương.

Không chỉ chăm lo đời sống vật chất, bà còn góp phần động viên tinh thần để mọi người kiên trì hoàn thành công trình kéo dài nhiều năm.

Có những giai đoạn công việc gặp rất nhiều trở ngại. Địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt khiến tiến độ thi công chậm lại. Không ít người nản lòng trước khối lượng công việc khổng lồ. Trong những thời điểm ấy, sự động viên và quan tâm của bà đã giúp nhiều người có thêm niềm tin để tiếp tục lao động.

Sau gần 5 năm thi công gian khổ, đến năm 1824, tuyến kênh dài gần 90 km cuối cùng cũng hoàn thành. Dòng nước từ Châu Đốc thông suốt đến Hà Tiên, mở ra tuyến giao thông quan trọng bậc nhất vùng Tây Nam Bộ.

Công trình không chỉ giúp khai hoang, phát triển nông nghiệp mà còn góp phần bảo vệ biên giới phía Tây Nam của đất nước. Đây được xem là một trong những công trình thủy lợi lớn nhất trong lịch sử Nam Bộ thời phong kiến.

Để ghi nhận công lao của những người góp phần làm nên công trình, vua Minh Mạng đã quyết định lấy tên của bà Châu Thị Tế đặt cho dòng kênh. Từ đó, con kênh mang tên Vĩnh Tế và tồn tại cho đến ngày nay.

Đây là một sự kiện đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Không nhiều công trình lớn của quốc gia được đặt theo tên một người phụ nữ. Điều đó cho thấy sự trân trọng của triều đình đối với những đóng góp âm thầm nhưng vô cùng ý nghĩa của bà.

Hơn hai thế kỷ đã trôi qua, dòng kênh Vĩnh Tế vẫn ngày đêm mang nước về cho đồng ruộng, phục vụ đời sống nhân dân vùng biên giới Tây Nam. Mỗi khi nhắc đến con kênh lịch sử này, người dân An Giang lại nhớ đến hình ảnh người phụ nữ hiền hậu, nhân ái đã dành cả tấm lòng cho dân chúng.

Câu chuyện về bà Châu Thị Tế không chỉ là câu chuyện của một người vợ hiền luôn đồng hành cùng chồng trong việc lớn, mà còn là biểu tượng đẹp về lòng nhân ái, đức hy sinh và vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Những đóng góp thầm lặng của bà đã để lại dấu ấn sâu sắc trên vùng đất An Giang và mãi được hậu thế trân trọng, ghi nhớ.