Chết không rời nghĩa nước
Cuối đời, dù tuổi cao sức yếu, cụ vẫn lặn lội ra Việt Bắc thăm Hồ Chủ tịch, đem theo tâm huyết cuối cùng cho dân tộc. Cái chết của cụ để lại tấm gương sáng ngời về tinh thần “vị quốc vong thân”.
Năm 1947, khi cuộc kháng chiến chống Pháp lan rộng, cụ Huỳnh Thúc Kháng – lúc đó đã ngoài 70 tuổi – vẫn xin lên chiến khu Việt Bắc để bàn việc nước với Hồ Chủ tịch. Trên đường đi, cụ lâm bệnh nặng ở Quảng Ngãi. Biết mình khó qua khỏi, cụ nhắn gửi: “Dù chết, tôi cũng theo Hồ Chủ tịch mà đi, lòng không đổi hướng”. Ngày 21/4/1947, cụ qua đời, để lại di chúc kêu gọi toàn dân đoàn kết kháng chiến đến cùng. Hồ Chủ tịch gửi điện phân ưu: “Cụ Huỳnh là người học rộng, chí bền, đạo đức cao. Suốt đời cụ không cầu danh lợi, chỉ lo cho nước cho dân. Nay cụ mất, nước ta mất một người hiền, dân tộc ta mất một người chí sĩ”. Câu chuyện ấy trở thành khúc tráng ca về lòng trung nghĩa và tinh thần yêu nước bất diệt.
