CHI BỘ ĐẶC BIỆT SAU THANH SẮT KHÁM LỚN LONG XUYÊN

Mỗi lần có dịp đi ngang qua khu di tích Khám lớn Long Xuyên, ông Lê Văn Phát (ngụ thành phố Long Xuyên) lại đứng lặng hồi lâu nhìn những bức tường đá rêu phong. Tiếng còi xe ồn ã của phố thị như lùi lại phía sau, nhường chỗ cho tiếng xích xiềng loảng xoảng và những ký ức rực lửa của một thời "sống trong lòng địch, chiến đấu giữa ngục tù".

Thời bấy giờ, Khám lớn Long Xuyên là nỗi khiếp sợ của những người hoạt động cách mạng. Đó là một "địa ngục trần gian" đúng nghĩa với những phòng giam chật hẹp, ẩm thấp, thiếu không khí và nồng nặc mùi thuốc sát trùng hòa lẫn mùi máu. Địch dùng đủ mọi cực hình dã man nhất – từ tra điện, đi tàu bay, đến đổ nước xà phòng vào mũi – nhằm bẻ gãy ý chí và ép các chiến sĩ khai ra cơ sở mật.

Thế nhưng, chính sau những thanh sắt lạnh lẽo và tàn bạo ấy, một "pháo đài" cách mạng đã âm thầm hình thành. Năm 1972, ông Phát cùng các đồng chí cốt cán đã bí mật thành lập một Chi bộ Đảng lâm thời ngay trong lòng nhà tù.

Cuộc chiến trong ngục không có súng đạn, nhưng cam go và nghẹt thở từng phút. Để giữ vững tinh thần cho các anh em tù chính trị, Chi bộ quyết định biến phòng giam thành trường học lý luận. Không có giấy, không có bút, ông Phát cùng các đồng chí dùng những mảnh gạch vỡ nhặt ngoài sân tắm nắng để viết chữ lên sàn xi măng xám xịt. Đêm đêm, dưới ánh trăng tù mù hắt qua khe cửa sổ nhỏ xíu, các đảng viên trẻ lại chụm đầu vào nhau, thì thầm học tập những bài học về lòng trung thành và đường lối cách mạng. Học đến đâu, họ dùng tay xóa sạch đến đó để qua mặt lính gác.

Trận chiến đỉnh điểm là ngày Chi bộ tổ chức lễ kết nạp Đảng cho một chiến sĩ trẻ ngay trong phòng giam biệt lập. Lễ kết nạp Đảng thì không thể thiếu cờ Tổ quốc. Trong điều kiện nghiêm ngặt của nhà tù, lấy đâu ra sắc đỏ?

Trong cái khó ló cái khôn, nhưng đó là một sự sáng tạo đầy máu và nước mắt. Các đồng chí đã xé một mảnh vải trắng sạch từ chiếc áo cũ. Rồi chính ông Phát và các anh em đã tự cạy những vết thương chưa lành miệng do đòn tra tấn trước đó, dùng chính dòng máu nóng của mình khéo léo vẽ nên hình ngôi sao năm cánh trên nền vải.

Dưới lá cờ thấm máu thiêng liêng ấy, người chiến sĩ trẻ quỳ xuống, mắt nhòe lệ, tuyên thệ trung thành với Đảng, với nhân dân dưới sự chứng kiến thầm lặng nhưng kiên cường của các đồng chí. Buổi lễ diễn ra trong im lặng tuyệt đối, không có lời bài hát Quốc tế ca vang lên, nhưng giai điệu ấy lại cuộn trào mạnh mẽ trong lồng ngực của mỗi người.

Tinh thần thép của Chi bộ Khám lớn Long Xuyên đã biến nhà tù thực dân thành một trường học cách mạng vĩ đại. Đòn roi của kẻ thù không làm họ khuất phục, trái lại, nó càng mài sắc thêm ý chí chiến đấu của những người con An Giang kiên trung, cho đến ngày bẻ gãy gông xiềng, bước ra ánh sáng của ngày đại thắng.