Chi bộ Lộc Ninh – Suối Ông Hùng ra đời năm 1949

Năm 1949, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên địa bàn Tây Ninh đã có nhiều chuyển biến quan trọng. Sau một thời gian vừa chiến đấu, vừa xây dựng lực lượng, phong trào cách mạng ở nhiều nơi từng bước được củng cố. Ở vùng Lộc Ninh – Suối Ông Hùng, quân và dân địa phương đã trải qua không ít gian khổ, liên tục đối mặt với những cuộc càn quét, lùng sục của địch, nhưng tinh thần bám đất, bám dân, bám căn cứ vẫn không hề lay chuyển. Trước đó, trong những năm 1947 và 1948, tình hình chiến sự trên địa bàn diễn ra rất quyết liệt. Địch tăng cường các hoạt động đánh phá vùng căn cứ, thực hiện chính sách tàn bạo nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân, buộc dân bỏ vùng kháng chiến trở về khu vực kiểm soát của chúng. Tuy vậy, nhân dân Lộc Ninh – Suối Ông Hùng vẫn một lòng đi theo cách mạng. Lực lượng địa phương đã cùng công nhân đồn điền cao su Bến Củi nổi dậy phá kho lấy lương thực, thực phẩm cung cấp cho kháng chiến; đồng thời phối hợp với Trung đội C của Chi đội 11 và Công đoàn cao su Bến Củi tham gia đánh đồn Cao su Bến Củi, tập kích đồn Truông Mít, gây cho địch nhiều thiệt hại. Đặc biệt, ngày 15-10-1948, du kích Lộc Ninh – Suối Ông Hùng do đồng chí Ba Râu chỉ huy đã phục kích đánh thiệt hại nặng một trung đội lính Pháp, thu được một trung liên FM và 200 viên đạn. Những kết quả ấy cho thấy phong trào cách mạng ở địa phương đã phát triển, lực lượng du kích đã trưởng thành hơn trong chiến đấu và tổ chức. Trong bối cảnh đó, đầu năm 1949, Đại hội Đảng bộ Tây Ninh lần thứ II được tổ chức tại Trà Vong. Nghị quyết Đại hội đã trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy phong trào kháng chiến của toàn tỉnh phát triển lên một bước mới. Cũng trong thời gian này, Chi bộ Lộc Ninh – Suối Ông Hùng được thành lập với 9 đảng viên, do đồng chí Nguyễn Văn Yền, tức Ba Râu, phụ trách. Sự ra đời của Chi bộ là một dấu mốc rất quan trọng đối với phong trào cách mạng ở địa phương, bởi từ đây quân và dân Lộc Ninh – Suối Ông Hùng đã có một tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo, quy tụ lực lượng và định hướng đấu tranh trong điều kiện chiến tranh ngày càng ác liệt. Tài liệu lịch sử địa phương khẳng định chính Chi bộ đã trở thành niềm tin, là hạt nhân lãnh đạo phong trào đấu tranh của quân và dân Lộc Ninh – Suối Ông Hùng trong giai đoạn ấy. Từ khi có Chi bộ, phong trào kháng chiến ở Lộc Ninh – Suối Ông Hùng có điều kiện phát triển vững vàng hơn. Sự lãnh đạo của Chi bộ không chỉ thể hiện ở việc củng cố lực lượng du kích, xây dựng cơ sở cách mạng, mà còn ở khả năng tập hợp, động viên nhân dân tham gia kháng chiến, giữ vững lòng tin vào thắng lợi cuối cùng. Trong điều kiện địch ra sức đánh phá, việc hình thành được một chi bộ với 9 đảng viên ngay tại địa bàn là điều có ý nghĩa rất lớn, thể hiện phong trào ở cơ sở đã có bước trưởng thành rõ rệt. Ý nghĩa ấy nhanh chóng được thể hiện trong thực tiễn đấu tranh. Ngày 25-11-1949, giặc Pháp mở cuộc càn vào khu vực đồn điền cao su Bến Củi để trả thù việc ta bắn chìm một tàu chở mủ của Pháp trên sông Sài Gòn. Trước tình hình đó, Chi bộ Lộc Ninh – Suối Ông Hùng đã lãnh đạo lực lượng du kích xã phối hợp với du kích đồn điền cao su Bến Củi và Đại đội II, Tiểu đoàn 933, Trung đoàn 311 kiên cường đánh chặn, gây cho địch nhiều thiệt hại. Sự kiện này cho thấy, ngay sau khi thành lập, Chi bộ không chỉ giữ vai trò chính trị, tư tưởng mà còn trực tiếp phát huy vai trò lãnh đạo trong chiến đấu, phối hợp lực lượng, bảo vệ địa bàn, giữ vững phong trào cách mạng. Nhìn lại chặng đường ấy, có thể thấy sự ra đời của Chi bộ Lộc Ninh – Suối Ông Hùng năm 1949 không phải là một sự kiện riêng lẻ, mà là kết quả của cả một quá trình đấu tranh bền bỉ, kiên cường của quân và dân địa phương. Từ những ngày đầu chống càn, chống gom dân, từ những trận phối hợp đánh đồn, phục kích địch, đến khi xây dựng được tổ chức Đảng ở cơ sở, tất cả đã tạo nên một bước trưởng thành quan trọng của phong trào cách mạng trên vùng đất này. Chi bộ ra đời giữa lúc chiến tranh còn vô cùng gian khổ, nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, vai trò của tổ chức Đảng càng được khẳng định rõ hơn bao giờ hết. Đó là chỗ dựa tinh thần của nhân dân, là nơi quy tụ lực lượng, là hạt nhân đoàn kết và lãnh đạo đấu tranh. Từ ngọn lửa của 9 đảng viên đầu tiên năm 1949, phong trào cách mạng ở Lộc Ninh – Suối Ông Hùng tiếp tục được giữ vững, phát triển và góp phần cùng quân dân toàn tỉnh Tây Ninh đi đến những thắng lợi lớn hơn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.