Chỉ chậm vài giây là không còn trở về

Trong chiến tranh, khoảng cách giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ được tính bằng vài giây ngắn ngủi. Không phải lúc nào người lính cũng đối mặt với những trận đánh lớn hay những cuộc xung phong quyết liệt. Có những lúc tưởng như bình yên nhất, cái chết vẫn có thể ập đến bất cứ lúc nào từ một quả pháo rơi xuống, một loạt đạn bất ngờ hay một khoảnh khắc chậm chân.

Ông Hoàng Văn Vượng vẫn nhớ như in một lần như thế. Đó là ký ức mà dù chiến tranh đã lùi xa hàng chục năm, mỗi khi nhắc lại, ông vẫn cảm thấy như mọi chuyện vừa mới diễn ra.

Hôm ấy, ông cùng một người đồng đội đang cơ động trong khu vực chiến đấu. Sau khi quan sát tình hình, hai anh em nhanh chóng tìm được một hầm trú ẩn để tránh hỏa lực của địch. Không ai nói với ai nhiều lời. Trong chiến trường, mọi động tác đều đã trở thành phản xạ. Chỉ cần nghe tiếng pháo, tiếng rít của đạn là ai cũng hiểu phải làm gì.

Hai người vừa kịp lao xuống hầm.

Chỉ một khoảnh khắc sau, một quả pháo của địch gầm lên rồi cắm thẳng xuống đúng vị trí mà hai người vừa đứng cách đó chưa đầy vài giây.

Tiếng nổ chát chúa xé toạc không gian. Đất đá bắn tung lên mù mịt. Cả khu vực rung chuyển như có một trận động đất nhỏ. Khi khói bụi dần tan, ông và người đồng đội nhìn nhau. Không cần nói thành lời, cả hai đều hiểu rằng mình vừa bước qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Ông kể lại bằng giọng điềm tĩnh:

"Chỉ cần chậm vài giây thôi là hai anh em coi như hy sinh rồi."

Câu nói ngắn gọn ấy chứa đựng tất cả sự khốc liệt của chiến tranh. Trong thời bình, vài giây có thể chẳng mang nhiều ý nghĩa. Nhưng ở chiến trường, vài giây có thể quyết định cả một cuộc đời.

Sau này nghĩ lại, ông vẫn cho rằng người lính ngoài lòng dũng cảm còn phải có sự nhanh trí. Không phải nhanh để lập chiến công, mà nhanh để tồn tại. Mỗi quyết định đều phải được đưa ra trong tích tắc. Chậm một chút là không còn cơ hội sửa sai.

Đó cũng là quy luật nghiệt ngã của chiến tranh.

Những người từng đi qua bom đạn đều hiểu rằng không ai biết viên đạn nào mang tên mình. Người lính không thể lựa chọn thời điểm chiến đấu, cũng không biết mình còn sống đến ngày mai hay không. Điều duy nhất họ có thể làm là luôn giữ tinh thần cảnh giác, bình tĩnh trước mọi tình huống và tuyệt đối tin tưởng vào đồng đội.

Với ông Hoàng Văn Vượng, ký ức ấy không chỉ là một lần thoát chết. Nó còn nhắc ông về giá trị của sự sống. Sau mỗi lần vượt qua lằn ranh sinh tử, người lính càng biết trân trọng từng ngày được tiếp tục chiến đấu, được sát cánh cùng đồng đội và được nuôi hy vọng sẽ có ngày trở về với quê hương.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tiếng nổ của quả pháo năm ấy vẫn còn vang vọng trong ký ức. Nó nhắc ông nhớ rằng mình đã từng may mắn hơn rất nhiều đồng đội khác. Có người chỉ chậm một bước đã mãi mãi nằm lại chiến trường. Có người vừa trò chuyện hôm trước thì hôm sau đã không còn trở về.

Bởi vậy, mỗi khi kể lại câu chuyện này, ông không coi đó là sự may mắn của riêng mình. Đó là lời nhắc nhở về cái giá của hòa bình hôm nay. Đằng sau cuộc sống yên bình là biết bao người lính đã chấp nhận đối mặt với cái chết trong từng khoảnh khắc, để Tổ quốc có được những ngày thanh bình.

Ông lặng người một lúc rồi khẽ nói:

"Trong chiến tranh, sống được sau một trận pháo đã là một điều vô cùng may mắn."

Câu nói giản dị ấy chính là lời kết chân thực nhất cho một ký ức không thể nào quên của người lính năm xưa.