Chi đoàn 12A6.3 (14)

Mỗi dân tộc đều có những quãng thời gian mà lịch sử không chỉ được viết bằng mực, mà còn được khắc bằng đường máu và nước mắt. Ở Việt Nam, đó là Thời kỳ Hoa Lửa, cái tên chứa đựng cả sự tàn khốc của chiến tranh lẫn vẻ đẹp kiên cường, bất diệt của lòng người. Và trong bức tranh sử thi ấy, hiện lên một dáng hình không thể lẫn vào đâu được: Nguyễn Thị Định—hay cái tên trìu mến mà người dân Bến Tre vẫn gọi: Cô Ba Định.

Sinh ra từ đất nghèo Lương Hòa, Giồng Trôm, Cô Ba Định là con út trong một gia đình nông dân, cuộc đời tưởng chừng sẽ gói gọn trong lũy tre làng, trong những cánh đồng phù sa. Nhưng số phận đã gọi tên, hay nói đúng hơn, chính lòng yêu nước đã dẫn dắt người thiếu nữ xinh đẹp ấy bước qua ngưỡng cửa của cuộc sống bình thường để ôm lấy con đường cách mạng đầy chông gai.

Đời cách mạng của Cô Ba Định là chuỗi ngày nối dài của sự kiên đường và gian nan. Chồng bị đày đi Côn Đảo và hy sinh, bản thân bà cũng bị bắt đày đi Bà Rá. Sự mất mát cá nhân ấy không làm bà gục ngã, mà biến thành ngọn lửa âm ỉ, thôi thúc bà hành động. Nếu lịch sử mãi mãi ghi nhớ những chiến công lẫy lừng của bà trong hai cuộc kháng chiến, thì đỉnh cao của Thời kỳ Hoa Lửa chính là tiếng sấm Đồng Khởi Bến Tre năm 1960.

Khi Nghị quyết 15 của Đảng đến tay, giữa bối cảnh "máy chém" tàn sát, người cán bộ chủ chốt như Cô Ba Định đã phải đứng trước một quyết định sinh tử. Và bà đã chọn: Khởi nghĩa! Chính từ ba xã Định Thủy, Bình Khánh, Phước Hiệp, ngọn lửa Đồng Khởi bùng lên, lan ra khắp miền Nam, mở đường cho cuộc chiến tranh cách mạng vĩ đại.

Nhưng điều khiến tên tuổi Nguyễn Thị Định trở thành một huyền thoại, một biểu tượng của thời đại, chính là sự ra đời của "Đội quân tóc dài". Trong cuộc chiến đòi hỏi súng đạn và máu xương, Cô Ba Định đã sáng tạo ra một phương thức tác chiến độc đáo: dùng sức mạnh của phụ nữ, dùng sự mềm mại, kiên trì của mái tóc dài, dùng lý lẽ và tình thương để đấu tranh chính trị.

" Đội quân tóc dài không chỉ là lực lượng đấu tranh. Họ là hiện thân của sự thật, là tấm khiên vững chãi che chở cho cách mạng, khiến kẻ thù phải kinh ngạc và lúng túng. Họ chứng minh rằng, trong Thời kỳ Hoa Lửa, sức mạnh không chỉ đến từ họng súng, mà còn đến từ lòng dũng cảm phi thường và sự kiên định của người mẹ, người vợ.”

Cũng chính trong những ngày tháng lửa đạn ấy, Bà đã thể hiện một vai trò lịch sử ít người biết đến: là người duy nhất trở về Bến Tre an toàn trong phái đoàn 4 người, với chiếc thuyền chở đầy vũ khí chi viện. Chuyến đi lịch sử ấy, đầy hiểm nguy và mạo hiểm, đã mở đầu cho việc hình thành tuyến "Đường Hồ Chí Minh trên biển" huyền thoại – con đường huyết mạch nuôi dưỡng cách mạng miền Nam.

Sự cống hiến không mệt mỏi ấy đã đưa bà lên những vị trí mà trước đây chưa từng có người phụ nữ Việt Nam nào đạt tới: Bà được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre sau thắng lợi Đồng Khởi, sau đó là Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam, và cuối cùng, được phong hàm Thiếu tướng (1974). Hình ảnh nữ tướng oai phong giữa rừng xanh, nhưng vẫn giữ nguyên sự gần gũi, dịu dàng của người phụ nữ Nam Bộ, là một sự đối lập tuyệt vời, chứng minh phụ nữ Việt Nam có thể gánh vác cả việc nước, việc nhà.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, Bà Nguyễn Thị Định tiếp tục đóng góp công sức vào công cuộc xây dựng đất nước trên cương vị Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cuộc đời bà là một hành trình liên tục của sự phục vụ, không ngừng nghỉ cho lý tưởng độc lập và tự do.

Nữ tướng Nguyễn Thị Định qua đời vào ngày 26 tháng 8 năm 1992, khép lại một cuộc đời rực rỡ như hoa lửa, nhưng di sản của bà thì vẫn còn sống mãi. Đảng và Nhà nước đã dành cho bà những danh hiệu cao quý nhất, những sự truy tặng khắc ghi công lao vĩ đại của người con ưu tú xứ dừa này:

Bà được tặng thưởng hai Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất, và đặc biệt là Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lê-nin – sự ghi nhận của thế giới về vai trò của bà trong cuộc đấu tranh vì hòa bình và công lý. Sau khi mất, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, khẳng định vị trí bất tử của bà trong lòng Tổ quốc.

Những danh hiệu ấy không chỉ là sự ghi nhận công lao, mà còn là lời hứa của thế hệ hôm nay về việc tiếp nối tinh thần "Đồng Khởi" và kiên cường của bà. Để tri ân người Nữ tướng huyền thoại, năm 2003, tỉnh Bến Tre đã lập Khu lưu niệm Nguyễn Thị Định tại chính quê hương Lương Hòa. Ngày nay, dự án chỉnh trang, nâng cấp khu lưu niệm thành một địa chỉ văn hóa, lịch sử là cách người dân xứ dừa giữ gìn và truyền lại ngọn lửa Thời kỳ Hoa Lửa cho muôn đời sau.

Nhìn lại cuộc đời Cô Ba Định, ta hiểu rằng Thời kỳ Hoa Lửa không chỉ là thời kỳ của bom đạn. Đó còn là thời kỳ mà lòng tin và ý chí nở hoa rực rỡ nhất. Tinh thần của "Nữ tướng Đồng Khởi" không nằm ở những chức vụ hay danh hiệu, mà nằm ở cái chất "Út Định" giản dị, kiên trung, sẵn sàng dẫn đầu mọi phong trào giải phóng.