CHI ĐOÀN TRƯỜNG THCS YÊN ĐỔ-CCB NGUYỄN QUỐC XỨNG

Có những con người mà cuộc đời họ, nếu đem đặt giữa trang sử dân tộc, sẽ lặng lẽ tỏa sáng như một đốm lửa bền bỉ – không ồn ào nhưng đủ sức sưởi ấm cả một thời. Cựu chiến binh Nguyễn Quốc Xứng, người con của xóm Đầm Rum - xã Ôn Lương - huyện Phú Lương - tỉnh Thái Nguyên cũ, nay thuộc xóm Đầm Rum - xã Hợp Thành - tỉnh Thái Nguyên là một con người như thế. Cuộc đời ông là một hành trình đi qua “thời hoa lửa” – nơi tuổi trẻ được thử thách bằng bom đạn và lòng yêu nước được tôi luyện trong khói lửa chiến tranh.

Ông sinh ra trên mảnh đất trung du hiền hòa và những con người chân chất, nghĩa tình. Nhưng tuổi thanh xuân của ông không trôi qua êm đềm như màu xanh ấy. Tháng 12 năm 1971, khi đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh chống đế quốc Mỹ, chàng trai Nguyễn Quốc Xứng đã lên đường nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Tiểu đoàn 12 – bộ đội đặc công. Đó là bước ngoặt lớn, mở ra một hành trình đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng vinh quang.

Năm 1972, ông bước chân vào chiến trường B – nơi những cái tên Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk không chỉ là địa danh mà còn là những điểm nóng khốc liệt. Với vai trò trinh sát của lữ đoàn đặc công bộ, ông cùng đồng đội lặng lẽ đi trong rừng sâu, băng qua những cánh rừng đại ngàn, đối mặt với cái chết luôn cận kề. Những bước chân trinh sát không chỉ cần sự dũng cảm mà còn là sự mưu trí, kiên nhẫn đến phi thường.

Năm 1973, dấu ấn của người lính trẻ càng trở nên sâu đậm khi ông tham gia lực lượng cảm tử đánh vào trường sĩ quan Bắc Xế (Lào). Ông và 6 đồng đội nhận nhiệm vụ cảm tử mặc trang phục của địch trà trộn vào trường sĩ quan của địch và dùng bộc phá tấn công trong đêm. Chính trong khói lửa chiến trường, ông đã vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Đó không chỉ là niềm tự hào mà còn là lời thề gắn bó trọn đời với lý tưởng cách mạng.

Những năm 1974, chiến tranh bước vào giai đoạn ác liệt. Ông tiếp tục làm nhiệm vụ trinh sát, thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm: bơi dọc sông mang theo bộc phá, ngậm cuống muống để ngụy trang, cắt phá lưới B40, đánh phá cầu nhằm chặn nguồn tiếp viện của địch vào Tây Ninh, góp phần giải phóng Phước Long. Đó là những nhiệm vụ mà mỗi lần thực hiện đều là một lần đối diện sinh tử.

Tháng 10 năm 1974, ông được giao nhiệm vụ trinh sát nằm vùng tại Buôn Ma Thuột. Những thông tin mà ông và đồng đội cung cấp đã góp phần quan trọng cho chiến dịch Tây Nguyên. Và chính họ – những người lính đặc công thầm lặng – là những người nổ phát pháo lệnh đầu tiên tại sân bay Buôn Ma Thuột, mở màn cho chiến dịch lịch sử.

Mùa xuân năm 1975, khi chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn quyết định, ông cùng đồng đội nhận nhiệm vụ giữ cầu Sáng (nằm trên tuyến đường vận tải huyết mạch thuộc khu vực phía Tây Nam sài Gòn), không cho địch phá hoại, để đảm bảo thông suốt luồng vũ khí, khí tài, lương thực, tạo điều kiện cho quân giải phóng đánh chiếm các mục tiêu hiểm yếu nhanh chóng bao vây và giải phóng Sài Gòn – Gia Định mùa xuân năm 1975. Trong trận chiến ấy, ông bị thương nặng. Máu của người lính đã hòa vào đất mẹ, góp phần làm nên ngày toàn thắng. Sau đó, ông được đưa ra bắc điều trị tại Hà Nội.

Những ngày hòa bình, tưởng như sẽ là khoảng lặng nghỉ ngơi, nhưng với ông, đó lại là một hành trình mới. Tại nơi điều trị, ông tiếp tục học tiếp văn hóa lớp 10 còn dang dở trước khi nhập ngũ. Tháng 12 năm 1976, ông theo học trường cơ khí đường sắt trong 3 năm và trở thành thợ cơ khí bậc 3. Từ chiến trường trở về, ông lại bắt đầu xây dựng cuộc đời bằng đôi tay lao động cần cù.

Năm 1977, ông lập gia đình – dựng xây mái ấm nhỏ sau những năm tháng chiến tranh. Đến năm 1983, ông chuyển về Sở Công nghiệp tỉnh Bắc Thái, làm cán bộ tổ chức kiêm quản đốc xưởng. Dù ở cương vị nào, ông cũng luôn giữ vững phẩm chất của người lính: kỷ luật, trách nhiệm và tận tụy.

Năm 1991, ông nghỉ mất sức, trở về quê hương. Nhưng “người lính” trong ông chưa bao giờ nghỉ ngơi. Ông tiếp tục tham gia phát triển kinh tế địa phương bằng mô hình vườn – ao – chuồng, góp phần cải thiện đời sống gia đình và làm gương cho bà con. Không dừng lại ở đó, năm 2002, ông tham gia Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh xã. Từ năm 2003 đến 2023, ông là Ủy viên Mặt trận Tổ quốc huyện Phú Lương và được trao tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc.

Một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời ông là từ năm 2009, ông đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội Đông y xã Ôn Lương. Với tấm lòng của người lính năm xưa, ông tiếp tục “chữa lành” cho đồng bào mình bằng những bài thuốc nam, bằng sự tận tâm và trách nhiệm. Đến tháng 7 năm 2025, ông tiếp tục đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội Đông y xã Hợp Thành – vẫn miệt mài cống hiến, như chưa từng biết mỏi.

Cuộc đời của cựu chiến binh Nguyễn Quốc Xứng là một bản anh hùng ca lặng lẽ. Từ chiến trường khốc liệt đến đời thường bình dị, ở đâu ông cũng sống trọn vẹn với lý tưởng và trách nhiệm. “Thời hoa lửa” đã lùi xa, nhưng những ký ức và giá trị mà ông mang theo vẫn còn nguyên vẹn – như một ngọn lửa âm ỉ cháy, truyền lại cho thế hệ hôm nay niềm tự hào, lòng biết ơn và ý chí vươn lên.

Và khi trở về xóm Đầm Rum hôm nay, giữa những đồi chè, đồng lúa xanh mướt và cuộc sống yên bình, người ta vẫn thấy bóng dáng một người lính năm xưa – giản dị, khiêm nhường, nhưng mang trong mình cả một thời đại hào hùng.