Chỉ huy trận Phai Khắt – Nà Ngần
Ông trực tiếp chỉ huy những trận đánh đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
Tháng 12 năm 1944, Hoàng Sâm được giao nhiệm vụ Đội trưởng Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngay sau khi thành lập, ông đã chỉ huy đơn vị thực hiện hai trận đánh quan trọng tại Phai Khắt (25-12-1944) và Nà Ngần (26-12-1944). Với lực lượng còn non trẻ, trang bị thô sơ, ông đã vận dụng chiến thuật linh hoạt, bất ngờ tiến công, tiêu diệt địch gọn gàng, thu nhiều vũ khí. Hai trận thắng này không chỉ có ý nghĩa quân sự mà còn có giá trị chính trị to lớn, cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân, khẳng định sự trưởng thành của lực lượng vũ trang cách mạng. Đây được xem là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho truyền thống chiến thắng của quân đội ta.
