Chị Lê Thị Tuyết - Ngọn lửa kiên trung bên dòng sông Vĩnh Định

Sinh năm 1949, tại thôn Duân Kinh, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng (nay thuộc xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị), chị Lê Thị Tuyết lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha chị là liệt sĩ Lê Quang Chư, mẹ chị được Nhà nước công nhận là Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Tuổi thơ của chị gắn với quê hương Quảng Trị – mảnh đất đã trải qua những năm tháng chiến tranh vô cùng khốc liệt.

Mới 16 tuổi, chị Lê Thị Tuyết đã rời gia đình, tham gia hoạt động du kích. Trong những năm 1966–1967, chị cùng lực lượng vũ trang huyện trực tiếp đánh giặc, chống càn tại cụm Xuân – Vĩnh, huyện Hải Hưng. Cũng trong thời gian này, chị được cử đi học y tá, sau đó trở về công tác tại Huyện đội Hải Lăng.

Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những năm tháng chiến đấu đã tôi luyện ở người nữ du kích ấy một ý chí kiên cường. Và ngày 5 tháng 7 năm 1968, trên mảnh đất quê hương, chị Lê Thị Tuyết đã đối mặt với những giờ phút khắc nghiệt nhất của cuộc đời.

Người chứng kiến trực tiếp những giây phút cuối cùng của chị là bà Lê Thị Huê, sinh năm 1944, quê thôn Trà Lộc, xã Vĩnh Định. Trong giai đoạn 1966–1968, bà Huê hoạt động tại rú Thi Ông, rú Trà Lộc. Ngày 5 tháng 7 năm 1968, khi quân địch càn quét qua làng, bà Huê – khi ấy vừa sinh con được khoảng năm tháng – cũng bị bắt.

Tại gốc mít sát bờ sông Vĩnh Định, bà Huê nhìn thấy chị Tuyết đã bị quân địch bắt từ chiều hôm trước và trói chặt tại đó. Hai người phụ nữ bị tra tấn dã man, rồi bị lôi đi qua các làng xóm. Trong những giờ phút tưởng như không còn hy vọng, chị Tuyết vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ.

Sau mỗi lần tỉnh lại, bà Huê vẫn nhìn thấy chị Tuyết nằm giữa đống bọt xà phòng, đầu tóc bết bùn đất. Nhưng người con gái trẻ ấy vẫn cố gắng động viên người cùng cảnh ngộ và khẳng định mình không khai báo. Sự kiên trung ấy khiến quân địch không thể khuất phục được chị.

Đến chiều ngày 5 tháng 7 năm 1968, bà Huê tiếp tục chứng kiến cảnh chị Tuyết bị trói vào cây mít tại một góc sân nhà thờ bỏ hoang và bị tra tấn. Những đòn roi và sự tàn bạo không thể làm lung lay ý chí của người nữ chiến sĩ trẻ.

Đến chiều ngày thứ ba, quân địch đưa chị Tuyết xuống khu vực gần mép sông Vĩnh Định. Khoảnh khắc ấy trở thành dấu son bi tráng trong cuộc đời người nữ du kích Hải Lăng. Từ nơi mình bị giam giữ, bà Lê Thị Huê nghe thấy tiếng chị Tuyết vang lên đầy căm phẫn:

“Đả đảo Mỹ-ngụy! Hồ Chí Minh muôn năm!”

Rồi tiếng súng vang lên.

Chị Lê Thị Tuyết đã anh dũng hy sinh.

Nhưng sự tàn bạo chưa dừng lại. Sau khi chị hy sinh, quân địch còn tiếp tục hành hạ thi thể chị. Chứng kiến cảnh tượng ấy, bà Huê ngất lịm. Chỉ đến khi quân địch rút đi, bà mới được người dân cứu chữa. Nhưng ký ức về người nữ du kích trẻ tuổi đã hiên ngang đối mặt với cái chết thì không bao giờ mất đi.

Sau khi quân địch rút khỏi khu vực, bà Lê Thị Huê cùng những người dân trong làng đã bí mật lập một ngôi miếu nhỏ ngay dưới gốc cây mít bên dòng sông Vĩnh Định, nơi chị Tuyết hy sinh, để thờ cúng và hương khói cho người đã khuất.

Một ngôi miếu nhỏ giữa quê hương đã trở thành nơi người dân gửi gắm lòng tưởng nhớ đối với người con gái tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã lựa chọn hy sinh để giữ trọn khí tiết của người chiến sĩ.

Sau ngày đất nước thống nhất, dù còn nhiều khó khăn, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hải Xuân đã quyên góp, xây dựng bên cạnh ngôi miếu một trường tiểu học mang tên Lê Thị Tuyết. Tên tuổi của chị từ đó không chỉ được gìn giữ trong ký ức của những người từng sống qua chiến tranh, mà còn hiện diện trong không gian học tập của các thế hệ trẻ quê hương.

Năm 1997, liệt sĩ Lê Thị Tuyết được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua kể từ ngày người con gái Hải Lăng ngã xuống bên dòng sông Vĩnh Định. Chiến tranh đã lùi xa, những vết thương trên quê hương từng bước được hàn gắn, nhưng câu chuyện về chị vẫn còn đó – trong lời kể của những người từng chứng kiến, trong ngôi miếu nhỏ bên dòng sông, trong mái trường mang tên chị và trong sự tưởng nhớ của quê hương.

Lê Thị Tuyết ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng sự hy sinh của chị đã để lại một dấu ấn không thể phai mờ: đó là lòng trung thành với quê hương, là khí phách của người chiến sĩ trước kẻ thù, là sự kiên cường không khuất phục ngay cả trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời.

Bên dòng Vĩnh Định, nơi từng chứng kiến những ngày tháng đau thương của chiến tranh, câu chuyện về người nữ du kích năm xưa vẫn như một ngọn lửa được truyền lại qua các thế hệ – ngọn lửa của lòng yêu nước, của sự bất khuất và của một tuổi trẻ đã hiến dâng trọn vẹn cho quê hương, đất nước.