Chị Nguyễn Thị Kim Huệ – Nữ thanh niên xung phong ở Cửa Việt

Năm 1972, trên ngã ba Cửa Việt – nơi sông Cửa Việt đổ ra biển Đông, giao cắt Quốc lộ 1A và tuyến đường huyết mạch vào Quảng Trị – bom Mỹ rơi dày đặc như mưa. Đây là điểm nóng của Chiến dịch Xuân - Hè, nơi quân ta phải giữ vững để chi viện cho Thành cổ đang bị bao vây trong 81 ngày đêm "mưa đỏ". Giữa khói lửa ấy, có chị Nguyễn Thị Kim Huệ – một cô gái trẻ từ miền Bắc vào Nam, mới ngoài 20 tuổi, tham gia Đoàn 559 làm TNXP. Chị nhỏ nhắn, mái tóc đen dài buộc gọn, nhưng ý chí thì vững như thép: "Đường chưa thông, xe chưa chạy, chị em chưa về".

Nhiệm vụ của chị và đồng đội là phá bom nổ chậm, san lấp hố bom, dọn đường cho xe tải, xe tăng chở đạn dược, lương thực vượt qua Cửa Việt vào Thành cổ. Mỗi ngày, họ phải đối mặt với bom bi, bom chùm, bom nổ chậm nằm rải rác trên đường, trong đất. Chị Huệ thường xung phong đi đầu: dùng xẻng đào, dây thừng kéo bom ra, gỡ ngòi nổ dưới nắng cháy da và tiếng máy bay rền vang. Đồng đội bảo: "Huệ ơi, nguy hiểm lắm, để chị khác". Chị cười: "Em làm nhanh, các chị ở lại cảnh giới. Cứu được đường là cứu được đồng đội ở tiền tuyến".

Một buổi chiều cuối năm 1972, khi bom vừa ngớt, một quả bom lớn nổ chậm nằm giữa ngã ba, chặn đường xe chi viện. Đồng đội đang cố phá thì bom rung lên dữ dội – sắp nổ. Chị Huệ thấy một đồng chí bị thương nặng nằm gần quả bom, không kịp chạy. Không chần chừ, chị lao tới, dùng hết sức kéo đồng đội ra khỏi vùng nguy hiểm, đẩy anh ấy vào hầm trú ẩn. Khoảnh khắc ấy, bom phát nổ. Tiếng nổ vang trời, khói bụi mù mịt. Chị Huệ bị hất văng, thân thể tan nát giữa lửa và đất. Khi đồng đội chạy đến, chị đã nằm bất động, nhưng đôi mắt vẫn mở to, như muốn nói lời cuối cùng.

Trên mảnh giấy nhỏ nhàu nát trong túi áo chị, đồng đội tìm thấy dòng chữ viết vội bằng bút chì: "Đừng quên quê hương". Lời di nguyện giản dị ấy không chỉ dành cho đồng đội, mà cho cả thế hệ sau: đừng quên mảnh đất quê hương đã đổ máu để đổi lấy độc lập, tự do; đừng quên những hy sinh thầm lặng để hôm nay hòa bình nở hoa. Chị hy sinh, nhưng con đường Cửa Việt được mở thông. Xe tải nối đuôi nhau chạy qua, mang theo vũ khí đến Thành cổ, góp phần làm nên chiến thắng 81 ngày đêm oanh liệt, buộc Mỹ ký Hiệp định Paris 1973.

Chị Nguyễn Thị Kim Huệ là một trong hàng trăm nữ TNXP ngã xuống ở Cửa Việt – những cô gái trẻ chưa kịp yêu, chưa kịp mơ mộng, đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Ngày nay, ngã ba Cửa Việt bình yên, sông Cửa Việt hiền hòa chảy, nhưng những hố bom cũ vẫn in dấu trên đất mẹ. Mỗi khi du khách đến Quảng Trị, đứng bên di tích đường Trường Sơn, họ thường nghe kể về chị Huệ và các chị em: những bông hoa lửa nở giữa bom đạn, để hôm nay quê hương xanh tươi. Lời di nguyện "Đừng quên quê hương" vẫn vang vọng, như lời nhắc nhở thế hệ trẻ: hãy sống tốt, yêu quê hương, gìn giữ hòa bình để không phụ lòng những người đã ngã xuống.