Chị Nguyễn Việt Hồng

“Con đi trả thù cho cha, nếu hy sinh thì con sẽ theo bước anh hùng Võ Thị Sáu chết trong vinh quang vì Tổ quốc…” Đây là câu nói của anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Việt Hồng tâm sự với mẹ trước khi lên đường đi theo cách mạng. Người nữ chiến sĩ ấy ôm một nỗi căm thù giặc sâu sắc, đánh đổi cả tuổi thanh xuân của mình để cố gắng giành lại độc lập tự do cho quê hương, Tổ quốc.

Chị Nguyễn Việt Hồng sinh ngày 14/7/1950 tại xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, tỉnh Cần Thơ trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Năm 1940, mẹ chị là bà Phan Thị Tốt tham gia cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ ở Cà Mau và bị địch bắt khi đang trên đường về Vĩnh Long móc nối liên lạc với Xứ Uỷ Nam Kỳ. Sau đó, bà bị giam giữ tại Khám Chí Hoà tới năm 1945 mới được trao trả. Lúc đó ba chị là ông Nguyễn Hùng Sơn do công việc cách mạng nên cũng đi biền biệt, để lại bà Tốt ở nhà một mình chăm con. Năm 1964, ba chị là Liệt sỹ Nguyễn Hùng Sơn bị giặc bắt rồi hy sinh trong tù khi chị mới 14 tuổi.

Ngay từ nhỏ, có lẽ hoàn cảnh gian khổ đã làm cho chị Hồng già dặn trước tuổi. Chị được mọi người nhận xét là một đứa trẻ hiểu chuyện, biết thương mẹ và chịu nhiều cực khổ với các em. Khi mẹ đi công tác, phải gửi chị em Hồng ở nhờ nhà người ta, chị đều chịu cực chịu khổ làm vừa lòng chủ nhà. Ai làm gì chị cũng nhào vô phụ tiếp. Và dường do như ảnh hưởng từ ba mẹ và các cô chú trong vùng kháng chiến, chứng kiến sự hy sinh gian khổ của nhiều người nên từ nhỏ Hồng hay nói với mẹ mình rằng: “Lớn lên con ráng làm được như ba má”.

Ngày qua ngày, cộng thêm sự kiện ba chị bị địch giết, lòng căm thù giặc bên trong chị ngày càng sâu đậm, chị Nguyễn Việt Hồng đã xin mẹ đi theo cách mạng.

Đầu những năm 60, người con gái xứ Tây Đô đã tình nguyện làm hộ lý ở một bệnh viện vùng giải phóng. Rồi chị được cấp trên cho đi học tại trường văn hoá Lý Tự Trọng. Cuối năm 1967, Nguyễn Việt Hồng được tổ chức điều về công tác tại thị xã Sóc Trăng, nơi chị bổ sung cho lực lượng nội thành phục vụ cho việc nắm tình hình địch và chuyển thư từ đến các cơ sở hợp pháp của ta.

Khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân (1968) diễn ra, chị Nguyễn Việt Hồng với nhiệm vụ giao liên đã hăng hái dẫn đường, đưa bộ đội tiến sâu vào sào huyệt của địch. Ngoài ra, người con gái kiên cường này còn tham gia tiếp lương, tải đạn, vận chuyển thương binh,.. dồn tâm, gắng sức phục vụ cách mạng. Và cũng trong năm ấy, chị Hồng được kết nạp vào Đoàn thanh niên nhân dân cách mạng miền Nam.

Cuối năm 1968, chị Nguyễn Việt Hồng - vừa học hết lớp 7 - được Khu uỷ chuyển về làm đội trưởng giao liên khu vực một, Cần Thơ, với vai trò là nối liên lạc từ căn cứ của Thành uỷ vào nội thành. Với vỏ bọc là một cô nữ sinh hiền lành, nhút nhát, chị Hồng đã nhiều lần qua mắt địch, đem được nhiều truyền đơn và vũ khí vô nội thành, tham gia khẩu hiệu, rải truyền đơn,… hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ các mạng. Sau Tết Mậu Thân 1968, bọn giặc điên cuồng tăng cường càn quét, khủng bố các cơ sở cách mạng, chị xin được xung phong đánh vào trung tâm thị xã Cần Thơ và được chấp thuận.

Khoảng 9 giờ tối ngày 12/3/1969, qua những thời gian điều tra, nắm rõ giờ giấc sinh hoạt của địch, chị Hồng cùng một nữ biệt động khác nhận nhiệm vụ đặt mìn đánh cư xá Mỹ trên đường Quang Trung. Thế nhưng mìn lại không nổ do sự cố kỹ thuật. Đến 5 giờ sáng hôm sau, vì sợ bị lộ điểm đánh và sợ mìn nổ gây thương vong cho dân, chị Hồng quyết định quay lại để lấy mìn mang về sửa. Tuy nhiên thật không may, mìn phát nổ làm chị bị thương nặng. Hai chân chị bị giập nát, cơn đau nhanh chóng kéo ùa tới nhưng khi giặc hỏi, chị vẫn một mực đáp: “Gia đình tôi ở miền Trung, bị giặc Mỹ giết hại nên tôi vô đây tìm diệt Mỹ, không có bà con thân thích gì ở đây”.

Mười giờ sáng, bọn giặc đưa chị vào nhà thương Thủ Khoa Nghĩa để chữa trị và âm mưu khai thác cơ sở cách mạng của ta. Năm ngày chị giam ở đây chẳng khác nào địa ngục. Bọn giặc dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến dùng vũ lực để trấn áp, hăm dọa nhưng không làm lung lay được ý chí của chị. Chị Nguyễn Việt Hồng là một thanh niên Việt Nam rất kiên cường và anh dũng. Dù đang đau đớn về thể xác, nhưng tinh thần của chị vẫn tỉnh táo và minh mẫn để lên án tội ác của bọn Mỹ, Ngụy. Chị đã đanh thép mà nói: “Tao thù Mỹ, tao giết Mỹ, chúng mày đừng cố nói gì thêm, muốn biết thì mổ bụng tao mà xem trái tim tao nè. Mỹ cướp nước, giết cha mẹ tao, đồng bào tao, tao đánh Mỹ!”

Chiều ngày 16/3/1969, một tên Mỹ nham hiểm đến bên chị dùng đòn tâm lý, giả bộ thăm hỏi sức khoẻ thì bị chị Nguyễn Việt Hồng chồm dậy dùng hết sức lực còn lại của mình trong năm ngày bị thương nặng cắn vào tay và cổ. Tên lính Mỹ hoảng hốt kêu cứu, bọn giặc xung quanh phải lấy kìm bẻ răng chị mới gỡ ra được rồi xúm lại đánh chị bất tỉnh. Với ý chí và tinh thần quật cường của chị, bọn Mỹ thấy không khai thác được gì, chúng bèn cưa chân chị thành từng đoạn làm chị ngất xỉu nhiều lần. Thế nhưng mỗi lần tỉnh lại, chị Hồng vẫn tiếp tục lên tiếng chửi Mỹ, Nguỵ. Đến 2 giờ sáng ngày 17/3/1969, chị bị giặc giết. Bọn giặc đạp, đâm và quăng xác chị trước nhà xác cả ngày. May sao có người giữ nhà xác cảm kích tấm gương hy sinh của chị liền nửa đêm lén lấy xác về chôn.

Ngày 10/2/1970, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam quyết định truy tặng chị Nguyễn Việt Hồng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất và danh hiệu Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân Giải Phóng. Hiện nay, tên của chị được đặt cho một con đường đẹp trong nội ô thành phố và tên của một ngôi trường cấp 3 tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.

Đối với tôi, chị Nguyễn Việt Hồng là một biểu tượng sáng ngời của tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Sự hy sinh của chị và bao người anh hùng khác không chỉ là một mất mát, mà còn là ngọn lửa thiêng liêng thắp sáng con đường độc lập, tự do cho dân tộc. Chị Chị Nguyễn Việt Hồng, chị Võ Thị Sáu, anh Lý Tự Trọng, anh Nguyễn Văn Trỗi,… là những hiện thân cho vô số những thanh niên yêu nước thời bấy giờ, kiên cường, dũng cảm, anh dũng đánh đổi thanh xuân của mình cho Tổ quốc, non sông. Họ đem thanh xuân của mình gieo tự do cho đất nước. Điều này làm tôi nhớ đến đoạn thơ của Thanh Thảo trong bài thơ “Khúc bảy”:

“Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?…”

Thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay, dù cho không phải đối diện với bom đạn từ chiến tranh, chúng ta vẫn mang trong mình một vai trò lớn. Chúng ta phải tiếp bước noi gương theo các anh hùng dân tộc, không ngừng học tập, trau dồi tri thức và đạo đức, làm chủ khoa học công nghệ, đóng góp sức mình vào công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước để sánh vai với các cường quốc năm châu như lời Bác Hồ căn dặn. Chúng ta cần giữ vững tinh thần dũng cảm, kiên cường của ông, bà ta để vượt qua mọi thử thách trong thời bình, đoàn kết, bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước. Chỉ có như vậy, tuổi hai mươi của chúng ta mới thực sự xứng đáng với tuổi thanh xuân đã hiến dâng vì Tổ quốc của những người đi trước.