Chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng - Một đời vẹn toàn vì dân, vì nước

Cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876 – 1947) sinh ra tại Quảng Nam, từ nhỏ đã nổi tiếng thông minh và sớm đỗ Tiến sĩ vào năm 1904. Tuy đỗ đạt cao nhưng Cụ quyết không làm quan cho triều đình phong kiến mà cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy Tân, kêu gọi thức tỉnh dân trí và vận động chống thuế. Vì những hoạt động yêu nước sục sôi đó, Cụ bị thực dân Pháp bắt và giam cầm suốt 13 năm tại tù Côn Đảo.

Sau khi thoát khỏi tù ngục, Cụ tiếp tục dấn thân đấu tranh trên mặt trận chính trị và báo chí. Cụ từng đảm nhiệm vị trí Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ nhưng đã chủ động từ chức khi thấy cơ quan này không thể đại diện cho nguyện vọng thực sự của nhân dân. Sau đó, Cụ sáng lập và làm chủ bút tờ báo Tiếng dân trong suốt 16 năm, dùng ngòi bút sắc bén làm vũ khí đả kích chính quyền thực dân, bảo vệ quyền sống và nhân phẩm cho đồng bào.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Cụ tham gia Chính phủ và giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Đến năm 1946, khi Bác Hồ sang thăm Pháp, Cụ được giao trọng trách làm Quyền Chủ tịch nước, vững vàng chèo lái con thuyền cách mạng qua giai đoạn hiểm nghèo. Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Cụ nhận nhiệm vụ làm Đặc phái viên Chính phủ đi kinh lý miền Trung để kêu gọi toàn dân đoàn kết một lòng kháng chiến.

Không chỉ là một nhà lãnh đạo kiệt xuất, Cụ còn là một nhà văn, nhà thơ, nhà sử học tài năng. Qua tập thơ Thi tù tùng thoại cùng nhiều công trình lịch sử giá trị, Cụ đã cổ vũ tinh thần học chữ Quốc ngữ, nuôi dưỡng đốm lửa yêu nước cho nhân dân và để lại nhiều chứng cứ quan trọng khẳng định chủ quyền biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Tổ quốc.

Năm 1947, do tuổi cao sức yếu, Cụ trút hơi thở cuối cùng tại Quảng Ngãi. Trọn cuộc đời cống hiến cho dân tộc với nhân cách cao đẹp, Cụ Huỳnh Thúc Kháng đã được Nhà nước truy tặng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất, trở thành biểu tượng ngời sáng của khối đại đoàn kết toàn dân cho muôn đời sau.