Chí sĩ Lê Văn Huân và con đường đấu tranh vì non sông Đại Việt

Lê Văn Huân sinh năm 1876 tại làng Trung Lễ, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình có truyền thống khoa cử. Cha mất khi ông còn nhỏ, ông được mẹ đưa về nuôi ở quê ngoại, nơi gắn bó với cậu ruột là tiến sĩ Phan Đình Phùng.

Năm 1885, phong trào Cần Vương bùng lên, làng quê bị quân Pháp và quân triều đình thân Pháp tàn phá. Mẹ con ông phải lánh sang nhiều vùng khác nhau, việc học bị gián đoạn nhưng ông vẫn nổi tiếng là học trò thông minh, chăm chỉ. Năm 1906, ông đỗ giải nguyên kỳ thi Hương ở Nghệ An.

Trở về Nghệ An, ông hoạt động tích cực trong Duy Tân hội, cùng bạn bè mở cơ sở kinh doanh để gây quỹ cho phong trào Đông Du. Đến năm 1908, khi phong trào chống thuế lan rộng, ông cùng nhiều nhà yêu nước bị bắt và đày ra Côn Lôn.

Sau chín năm bị giam cầm, ông được tha năm 1917 nhưng vẫn bị quản thúc tại quê nhà. Trong thời gian này, ông vừa hành nghề thuốc, dạy học, vừa bí mật liên lạc với những người cùng chí hướng để tiếp tục công cuộc cứu nước.

Năm 1925, ông cùng các đồng chí thành lập Hội Phục Việt, sau đổi thành Hội Hưng Nam, truyền bá tinh thần đoàn kết và yêu nước trong nhân dân. Năm 1926, ông trúng cử vào Viện Dân biểu Trung Kỳ, hy vọng đấu tranh công khai, hợp pháp, nhưng đến năm 1928 ông cùng nhiều người rút khỏi viện khi nhận thấy đây chỉ là tổ chức bù nhìn của thực dân.

Từ năm 1928, ông được cử phụ trách Liên tỉnh bộ Nghệ - Tĩnh của Tân Việt Cách mạng Đảng. Tháng 9 năm 1929, thực dân Pháp đàn áp mạnh các cơ sở cách mạng, ông bị bắt và đưa ra Vinh. Trong nhà lao, ông tuyệt thực rồi tự mổ bụng hy sinh ngày 20 tháng 9 năm 1929, hưởng thọ 53 tuổi.

Tấm gương của Lê Văn Huân cho thấy một con người giàu nghị lực, kiên trì theo đuổi lý tưởng độc lập dân tộc qua nhiều hình thức đấu tranh khác nhau, từ giáo dục, kinh tế đến chính trị. Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy nhắc nhở về lòng yêu nước, ý chí không khuất phục và trách nhiệm đối với vận mệnh đất nước.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Lê Văn Huân" (https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Hu%C3%A2n), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.

Ảnh: Huỳnh Thúc Kháng, giấy phép Public domain (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portrait_of_L%C3%A2m_Ngu_L%C3%AA_V%C4%83n_Hu%C3%A2n.jpg).