Chí sĩ Nguyễn Thiện Kế – Người phó tướng kiên trung giữ vững đầm lầy Bãi Sậy

Sát cánh cùng anh trai Nguyễn Thiện Thuật từ những ngày đầu dựng cờ khởi nghĩa tại căn cứ Bãi Sậy, Hai Kế là người trực tiếp phụ trách việc xây dựng hệ thống hầm ngầm bí mật dưới bùn lầy và tổ chức mạng lưới nghĩa binh cơ động dọc sông Đáy và sông Hồng. Ông nổi tiếng với lối đánh du kích xuất quỷ nhập thần, "ngày làm dân cày, đêm làm chiến sĩ".

Dưới sự chỉ huy của ông, nghĩa quân Bãi Sậy đã tổ chức hàng chục trận tập kích đồn bốt giặc tại Yên Mỹ, Văn Giang, tiêu diệt nhiều sĩ quan lính lê dương Pháp. Khi chủ tướng Nguyễn Thiện Thuật sang Trung Quốc tìm nguồn viện trợ năm 1889, Hai Kế ở lại trực tiếp gánh vác quyền chỉ huy toàn bộ lực lượng nghĩa quân còn lại, kiên cường bám trụ đầm Dạ Trạch chống lại các đợt càn quét khốc liệt của quân Pháp.

Sau khi căn cứ bị vây ráp ngặt nghèo, ông bí mật rút vào hoạt động bí mật, tiếp tục nuôi dưỡng tinh thần yêu nước cho lớp thanh niên thế hệ sau và tham gia phong trào Đông Du của cụ Phan Bội Châu, giữ trọn tấm lòng thủy chung với độc lập dân tộc cho đến những năm tháng cuối đời.