Chí sĩ Vũ Bá Hạp: Bậc cử nhân khước từ danh lợi, một đời vị quốc vong thân
Chí sĩ Vũ Bá Hạp (1876 - 1948) là một nhà nho yêu nước nổi tiếng tại đất cố đô Huế. Khước từ chốn quan trường thối nát, ông dành trọn cuộc đời và tài sản để ủng hộ phong trào Đông Du, Duy Tân, hết lòng chăm lo cho các nhà cách mạng tiền bối và anh dũng hy sinh dưới sự đàn áp của thực dân Pháp.
Khước từ bổng lộc, đi theo tiếng gọi non sông
Chí sĩ Vũ Bá Hạp (bí danh Trúc Khuê) sinh năm 1876 tại làng Bao Vinh, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên (nay thuộc phường Hương Vinh, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
Thuở nhỏ, ông theo học Nho học và thi đỗ Cử nhân. Tuy nhiên, mang trong mình tinh thần bất hợp tác với bọn thực dân cướp nước và triều đình bù nhìn thối nát, ông kiên quyết không ra làm quan.
Thay vào đó, ông giao du với cụ Phan Bội Châu cùng những chí sĩ yêu nước đương thời để bàn bạc việc cứu nước tại miền Trung và Huế. Ông chính là người đứng ra lo liệu mọi thủ tục và vận động tài lực hỗ trợ cụ Phan Bội Châu và Tăng Bạt Hổ xuất ngoại vận động phong trào cứu quốc trong tổ chức "Việt Nam Quang phục hội".
Trọn nghĩa vẹn tình với những người đồng chí
Ông tham gia rất nhiệt tình vào phong trào Duy Tân, cống hiến cho công cuộc tự cường, mở mang văn hóa nước nhà.
Đặc biệt, tình nghĩa của ông dành cho các đồng chí rất sâu đậm. Khi nhà cách mạng Tăng Bạt Hổ về nước trong tình trạng bệnh nặng, một mình ông đã lo liệu thuốc thang, chăm sóc cụ trên một chiếc thuyền neo đậu trên dòng Hương Giang. Năm 1906, khi Tăng Bạt Hổ qua đời, cũng chính ông là người đứng ra tự lo liệu chôn cất đàng hoàng.
Vì những hoạt động yêu nước, ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, nhưng ông luôn giữ vững khí tiết can đảm, không bị cám dỗ hay mua chuộc, một lòng vì nước vì dân, thề xả thân cho sự nghiệp giải phóng ách bức nô lệ.
Sự hy sinh cao cả của người trí thức uyên bác
Năm 1948, do những đóng góp và sự ủng hộ mạnh mẽ cho phong trào yêu nước đấu tranh chống lại thực dân Pháp, ông đã bị giặc Pháp xử tử.
Sinh thời, ông được các nhà hoạt động yêu nước nổi tiếng như Phan Bội Châu và Huỳnh Thúc Kháng luôn nhắc đến với lòng quý mến và cảm phục, coi ông là một chí sĩ yêu nước quên mình hy sinh vì chính nghĩa.
Vũ Bá Hạp là hình mẫu của một nhà trí thức có đầu óc canh tân, nhiệt tâm với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. Ông đã dốc trọn tiền của, tấm lòng cho đồng liêu, mưu cầu lợi ích nhân dân và truyền lại tư tưởng học rộng hiểu sâu cho thế hệ nối tiếp. Sự hy sinh của ông đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho mọi người, đặc biệt là các nhà lãnh đạo phong trào lúc bấy giờ.
