Anh hùng Lực lượng vũ trang

“CHỊ SỨ – MỘT ĐỜI ĐỨNG THẲNG TRƯỚC QUÂN THÙ”_KTL

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam luôn gắn liền với đức hy sinh, lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần kiên trung bất khuất. Đặc biệt, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hàng vạn phụ nữ đã trực tiếp tham gia chiến đấu, làm giao liên, trinh sát, nuôi giấu cán bộ, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc. Trong số đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Thị Ràng, thường được gọi với cái

Đồng Tháp04/06/2026Đỗ Thị Thanh Thương (Đoàn Trường Đại học Đồng Tháp)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

CHỊ SỨ – MỘT ĐỜI ĐỨNG THẲNG TRƯỚC QUÂN THÙ” Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam luôn gắn liền với đức hy sinh, lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần kiên trung bất khuất. Đặc biệt, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hàng vạn phụ nữ đã trực tiếp tham gia chiến đấu, làm giao liên, trinh sát, nuôi giấu cán bộ, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc. Trong số đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Thị Ràng, thường được gọi với cái tên thân thương Chị Sứ, là một tấm gương tiêu biểu, một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Nam Bộ. Cuộc đời của chị trong lịch sử tuy ngắn về thời gian, nhưng.để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử, trong văn học và trong trái tim của nhiều thế hệ người Việt Nam. Phan Thị Ràng sinh năm 1937, quê quán tại xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang (trước đây là Xà Tón, tỉnh Long Châu Hà). Chị là con thứ tư trong gia đình nên thường được gọi là Tư Ràng. Gia đình chị có truyền thống yêu nước; cha chị – ông Phan Văn Ngọc – tham gia Việt Minh, từng bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn dã man và mất sau đó. Mẹ chị là Bùi Thị Hương, người phụ nữ giàu nghị lực, âm thầm nuôi giấu và che chở cho cán bộ cách mạng. Tuổi thơ của Phan Thị Ràng không có những ngày tháng yên bình như bao đứa trẻ khác. Chị lớn lên giữa cảnh quê hương bị giày xéo bởi bom đạn và sự đàn áp tàn bạo của kẻ thù. Chính những mất mát, đau thương ấy đã sớm hun đúc trong chị lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc. Năm 1950, khi mới 13 tuổi, Phan Thị Ràng đã tham gia Đội Thiếu niên Cứu quốc, làm các nhiệm vụ cảnh giới, liên lạc, bảo vệ cán bộ. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, chính quyền Mỹ – Diệm ráo riết khủng bố phong trào cách mạng ở miền Nam. Gia đình chị buộc phải phiêu bạt nhiều nơi để tránh sự truy lùng của địch. Năm 1953, mẹ chị tái giá với ông Nguyễn Văn Hổ, Quản đốc Binh công xưởng 18. Sau năm 1954, ông Hổ cùng một số người con tập kết ra Bắc; chị Ràng ở lại miền Nam, vừa làm nghề may với chiếc máy Singer để phụ mẹ nuôi em, vừa tiếp tục nuôi giấu, bảo vệ cơ sở cách mạng. Năm 1957, chị trở về Tri Tôn, được giới thiệu tham gia sinh hoạt tại Chi bộ Núi Dài, mang bí danh Tư Phùng, chính thức bước vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp. Cuối năm 1958 – 1960, Phan Thị Ràng được điều về hoạt động tại xã Bình Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang, rồi gắn bó lâu dài với căn cứ Ba Hòn (Hòn Đất – Hòn Me – Hòn Quéo). Đây là khu vực có địa hình hiểm trở, hệ thống hang động, hầm hào chằng chịt, là căn cứ quan trọng của cách mạng miền Tây Nam Bộ. Tại đây, chị đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ: giao liên, thanh vận, binh vận, vận động quần chúng, tổ chức đấu tranh chính trị kết hợp với hoạt động quân sự. Trong quá trình công tác, chị được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành cán bộ phụ nữ của huyện. Nhân dân Hòn Đất yêu quý, tin tưởng và gọi chị bằng cái tên thân thương “Chị Sứ” – cái tên sau này đi vào văn học và lịch sử. Khu Di tích lịch sử – thắng cảnh Ba Hòn ngày nay trải rộng hàng trăm hecta, là nơi tiếp giáp giữa biển và đất liền. Thiên nhiên nơi đây vừa thơ mộng vừa hùng vĩ, với những hang đá sâu hun hút, gió biển mặn nồng thổi qua như thì thầm câu chuyện của quá khứ. Dưới chân Hang Hòn, mộ nữ anh hùng Phan Thị Ràng nằm tựa lưng vào vách núi, hướng ra con đường về chợ Thổ Sơn. Trước mộ là hồ sen rộng, cảnh vật thanh bình đến mức khó có thể tưởng tượng nơi đây từng bị bom đạn cày xới tan hoang. Trong tâm thức người dân địa phương, chị Phan Thị Ràng chính là chị Sứ, và chị Sứ trong “Hòn Đất” chính là người thật giữa đời thường. Điều đó được thể hiện qua tên trường học, nhà tưởng niệm và ký ức không phai trong lòng nhân dân Hòn Đất.

Tháng 1 năm 1962, địch huy động hơn 2.000 quân, mở chiến dịch càn quét lớn vào căn cứ Ba Hòn. Trong những ngày ác liệt ấy, chị Tư Phùng vừa làm liên lạc giữa các đơn vị, vừa vận động nhân dân đấu tranh, góp phần làm thất bại âm mưu của địch.

Rạng sáng ngày 9/1/1962, khi chỉ còn cách điểm hẹn với đồng đội chưa đầy 50 mét, chị lọt vào ổ phục kích và bị bắt. Địch treo chị lên cây me để tra tấn, dùng báng súng đánh đập, dội nước xà phòng khi chị ngất đi để tiếp tục khảo tra.

Không khai thác được gì, chúng đưa chị về chân núi Hòn Đất, treo chị lên cây xoài bằng chính mái tóc dài, dày và đen mượt, dùng cọc nhọn đâm khắp người, cắt tai, xẻo thịt. Trước cực hình man rợ, chị vẫn hiên ngang, bất khuất, hét thẳng vào mặt kẻ thù: “Tao chết thì tụi bay cũng chết!”

Khoảng 14 giờ chiều ngày 9/1/1962, chị Phan Thị Ràng anh dũng hy sinh khi mới 25 tuổi. Sau đó, địch còn treo thi thể chị suốt nhiều ngày nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân, nhưng chính hành động ấy càng thổi bùng ngọn lửa đấu tranh trong lòng quần chúng.

Nếu trong tiểu thuyết Hòn Đất, chị Sứ hy sinh ở tuổi 27 và đã có gia đình, thì ngoài đời thực, chị Phan Thị Ràng hy sinh khi chưa chồng, mới chỉ đính hôn, chưa một lần được sống trọn vẹn hạnh phúc riêng tư. Điều đó càng làm cho cuộc đời chị trở nên bi tráng và lay động lòng người hơn.

Ngày 20/12/1994, Đảng và Nhà nước truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình tượng Phan Thị Ràng – Chị Sứ đã vượt ra khỏi khuôn khổ lịch sử để trở thành biểu tượng văn hóa, tinh thần của lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Cuộc đời của Anh hùng Phan Thị Ràng là khúc tráng ca bất tử của người phụ nữ Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ. Dù ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, chị đã để lại cho dân tộc một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành, ý chí bất khuất và sự hy sinh cao cả.

Hòn Đất còn đây, đá vẫn bền, Tên chị khắc mãi với non miền.

Thân ngã xuống cho đời đứng thẳng, Máu hồng tô thắm dải đất thiêng.

Hình ảnh chị Sứ – Phan Thị Ràng sẽ mãi là ngọn lửa soi đường, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau về giá trị của độc lập, tự do và trách nhiệm giữ gìn, xây dựng Tổ quốc Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
“CHỊ SỨ – MỘT ĐỜI ĐỨNG THẲNG TRƯỚC QUÂN THÙ”_KTL | Câu chuyện thời hoa lửa