Chị Sứ (Phan Thị Ràng) Giữa Mùa Hoa Sứ - Bi Cụm Và Bất Tử
Nguyễn Hà Thu
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước tàn khốc tại vùng đất Ba Hòn (Hòn Đất, Kiên Giang), hình ảnh người nữ liệt sĩ Phan Thị Ràng (1937 – 1962) – nguyên mẫu thực tế của nhân vật "Chị Sứ" trong tác phẩm văn học nổi tiếng Hòn Đất của nhà văn Anh Đức – đã trở thành biểu tượng bất tử cho sự kiên trung, lòng dũng cảm và khí tiết anh hùng của người phụ nữ Nam Bộ.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng tại xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, Phan Thị Ràng tham gia cách mạng từ khi mới 13 tuổi. Với sự thông minh, tháo vát và lòng nhiệt thành, chị nhanh chóng được tin tưởng giao các nhiệm vụ làm trinh sát, giao liên, vận động quần chúng và tổ chức các phong trảo đấu tranh chính trị. Đầu năm 1960, chị được điều động về vùng Ba Hòn – nơi quân địch đang điên cuồng càn quét, lập đồn bốt nhằm đè bẹp phong trào cách mạng miền Tây.
Đêm ngày 8, rạng sáng ngày 9 tháng 1 năm 1962, trong khi đang thực hiện nhiệm vụ làm giao liên, truyền đạt chỉ thị công tác và vận chuyển lương thực, thuốc men vào căn cứ Hòn Đất cho lực lượng nghĩa quân, Phan Thị Ràng không may rơi vào ổ phục kích của địch. Biết chị là mắt xích quan trọng trong hệ thống liên lạc cách mạng tại vùng Ba Hòn, quân địch đã dùng mọi thủ đoạn dã mạn nhất để tra tấn nhằm khuất phục người nữ cán bộ trẻ. Chúng tra khảo, đánh đập dã dăm, dùng những đòn thù tàn bạo nhất, nhưng thứ chúng nhận lại chỉ là sự im lặng đanh thép và ánh mắt rực lửa hận thù.
Không thể khai thác được bất kỳ thông tin nào, kẻ thù đưa chị đến chân núi Hòn Đất để hành quyết công khai nhằm đe dọa tinh thần nhân dân và lực lượng du kích đang cố thủ trong hang đá. Thế nhưng, ngay trước họng súng của kẻ thù, Phan Thị Ràng không hề run sợ. Chị đã biến phút giây hành quyết thành một đài tuyên ngôn bất khuất: chị cất tiếng hô to các khẩu hiệu cách mạng, kêu gọi đồng bào giữ vững niềm tin vào ngày chiến thắng và vạch mặt tội ác của kẻ thù. Tiếng hô vang vọng giữa vách đá Ba Hòn của chị đã tiếp thêm sức mạnh chiến đấu phi thường cho lực lượng du kích, biến nỗi đau thương thành ngọn lửa tiến công đập tan đợt càn quét của địch. Chị hy sinh khi mới vừa tròn 25 tuổi.
Sự hy sinh lẫm liệt của Phan Thị Ràng đã đi vào lịch sử như một bản hùng ca bất tử. Năm 1978, chị vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Chị ngã xuống khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng nhân cách cao đẹp cùng sự kiên trung của người con gái đất An Giang vẫn sống mãi. Hình ảnh "Chị Sứ" đứng vững giữa bom đạn Ba Hòn, tỏa ngát hương thơm khí tiết như những chùm hoa sứ trắng miền quê, mãi mãi là tấm gương sáng ngời về tinh thần hy sinh vì độc lập, tự do cho các thế hệ mai sau.



